![پزشکیان: باید جراحیهایی انجام بدهیم](/files/fa/news/1403/6/17/305467_615.jpg)
به گفته وی از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸، سه میلیون نفر به تعداد شاغلان اضافه شده که آنها عمدتا خردهفروش، عمدهفروش و در حوزه حمل و نقل و تعمیرات و غیره بودند و آنچنان معنای بنگاه اقتصادی نمیدهند. به همین دلیل علیرغم ایجاد این سطح از اشتغال همچنان نرخ بیکاری بالاست و یکسان هم در استانها نیست. نرخ بیکاری در استانی هشت درصد و استان دیگر ۱۹ درصد است.
وی ادامه داد: همانطور که مقام معظم رهبری در مجلس یازدهم و در بیانیه گام دوم تاکید داشتند اقتصاد نکته کلیدی تعیین کننده است که در ۴۰ سال گذشته شاهد ضعفهای مدیریتی در اداره اقتصاد کشور بوده که این ضعفهای ساختاری همچنان وجود دارد. گزارش مرکز پژوهشها بر مبنای الگوی کاملا معقول اقتصاد است. از دیگر متغیرهای اقتصاد کلان ضعفهای ساختاری و عیوب مدیریتی توان خلق ثروت در اقتصاد ایران را گرفته که این توان به تدریج در طول زمان کاهش پیدا کرده است.
* نرخ رشد کاهنده با نوسان زیاد داشتهایم
قاسمی عنوان کرد: در روند رشد اقتصادی کشور شاهد نرخ رشد کاهنده با نوسان زیاد و وابسته به نفت بودهایم.
وی ادامه داد: اگرچه از برنامه چهارم تاکنون تاکید شده که باید میانگین رشد اقتصادی هشت درصد باشد، اما عملکرد نسبت به این هدفگذاری بسیار فاصله دارد. در اقتصاد زمانی میتوان رشد اقتصادی داشت که سرمایه گذاری کافی وجود داشته باشد. از سال ۱۳۹۰ ظرفیت رشد اقتصادی که از طریق سرمایه ماشینآلات و ساختمان بیان میشود، در حال کاهش بوده میتوان پیشبینی کرد که اگر همین وضعیت ادامه داشته باشد در سنوات آتی رشد کاهنده اقتصاد را شاهد خواهیم بود. برای برگشت به درآمد سرانه سال ۱۳۹۰ به زمان زیادی نیاز داریم.
* نرخ تورم در ایران جزو بالاترین نرخها در دنیا است
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی دربارهی نرخ تورم نیز اظهار کرد: تقریبا همه ما با رقمهای دو رقمی تورم متولد شده میبینیم این وضعیت نامناسبی است که ظاهرا این پدیده در کشور ما عادی میباشد. نرخ تورم در ایران جزو بالاترین نرخها در دنیا است.
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: این موضوع از دیدگاه بخش خانوار دارای اهمیت زیادی است زیرا به دلیل کاهش توان سرمایهگذاری، درآمد سرانه خانوارها در حال کاهش است و قدرت خرید افراد نسبت به سال ۹۰ به یک سوم کاهش یافته است که خانوادههای فقیر بیشتر تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
قاسمی اصلاح نظام بانکی را امری ضروری خواند و گفت: ایجاد شفافیت و رقابت برای نظام مجوزدهی مشاغل، اصلاح نظام مالیاتی و تصویب قانون مالیات بر درآمد، از امور مهم است.
*تحریمها را باید به عنوان پدیده بلندمدت بپذیریم
وی تصریح کرد: تحریمها را باید به عنوان پدیده بلندمدت بپذیریم، ارادهای برای کاهش تحریمها وجود ندارد، برنامه مشخصی برای مقابله با تحریمها تا امروز نداشتهایم. باید در مدیریت این موضوع تجدیدنظر شود.
قاسمی افزود: از دیدگاه شاخص نابرابری، نابرابری در حال افزایش است، میان استانها در خصوص نقشه فقر تفاوت زیادی وجود دارد. رتبه محیط کسب و کار به دلیل نامطلوب بودن ثبات اقتصادی، کارآیی بازار کالا و کسب و کار به شدت کاهش یافته است.
وی غیرقابل پیشبینی بودن سیاستهای دولت، دشواری تأمین مالی از بانکها و بیثباتی قوانین کسب و کار را عمدهترین گلایه فعالان اقتصادی خواند و گفت: در مورد شاخص امنیت سرمایهگذاری، تبانی و اعمال نفوذ در معاملات، عدم عمل مسئولان ملی و محلی به وعدهها موجب کاهش امنیت سرمایهگذاری شده است.
* گسترش هزینه های جاری دولت
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با انتقاد از گسترش هزینههای جاری دولت گفت: علت اصلی گسترش هزینههای جاری دولت، نابسامانی صندوقهای بازنشستگی و فشاری است که تأمین مالی این صندوقها به دولت وارد میکند. علاوه بر این تأمین منابع مالی طرح تحول سلامت نیز فشار زیادی به دولت وارد کرده است.
قاسمی با تأکید بر اینکه دولت اولین قربانی تورم است، گفت: فاصله بین درآمدها و هزینههای دولت موجب گسترش کسری بودجه دولت است.
وی با بیان اینکه کسری بودجه دولت همیشه از منابع درآمدی غیرپایدار از قبیل درآمدهای نفتی، فروش سهام شرکتهای دولتی و فروش اوراق مشارکت تأمین شده است، افزود: در حال حاضر حدود ۵۰۰هزار میلیارد تومان بدهی دولت و ۵۲۵هزار میلیارد تومان بدهی شرکتهای دولتی برآورد میشود. داراییهای دولت ۷هزار هزار میلیارد تومان است که عمده این داراییها غیرمولد است.
*کسری بودجه ۱۸۵هزار میلیارد تومانی دولت در سال ۹۹
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه دولت با کسری ۱۸۵هزار میلیارد تومانی در سال ۹۹ مواجه خواهد بود، افزود: ساختار مالیاتی کشور ما معیوب است. در کشورهای توسعهیافته بار اصلی مالیات به مصرف و درآمد اشخاص است اما در کشور ما بار اصلی مالیات بر عهده شرکتها است. علاوه بر این، در کشورهای توسعهیافته هر چه دهک درآمدی بالاتر باشد، مالیات بالاتری پرداخت میکنند اما در کشور ما بار مالیاتی برای همه دهکهای درآمدی یکسان است.
قاسمی نسبت به افزایش پایه پولی و نقدینگی هشدار داد و گفت: طی ۸ سال گذشته نقدینگی کشور ۶.۴ برابر شده است؛ این نقدینگی از طریق نرخ بالای سود در بانکها محبوس شده بود اما از سال ۹۶ وارد بازار ارز، طلا، خودرو و مسکن شد.
وی ادامه داد: در طول دهه ۹۰ وضعیت نامناسب نظام بانکی، موتور اصلی خلق نقدینگی بود اما از سال گذشته افزایش بدهی دولت به طور مستقیم و همچنین خالص داراییهای خارجی دولت موجب خلق نقدینگی شده است.
* نظام بانکی باعث شکست خروج غیر تورمی از رکود بود
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: دولتهای یازدهم و دوازدهم یکی از اهداف اصلی خود را خروج غیرتورمی از رکود قرار دادند اما دلیل اصلی شکست دولت در تحقق این هدف، وضعیت نظام بانکی بود. تا زمانی که وضعیت نظام بانکی اصلاح نشود، مشکلات رفع نخواهد شد.
* افزایش واردات به دلیل اصرار دولت به ارز ۴۲۰۰ تومانی
قاسمی با انتقاد از تمرکز اقتصاد کشور بر واردات گفت: متأسفانه به دلیل اصرار دولت در پرداخت ارز ۴۲۰۰ تومانی، واردات کالاهای اساسی رو به افزایش است.
وی تاکید کرد: بخش تولید وابستگی زیاد و انکارناپذیری به واردات دارد و این امر موجب میشود نوسانات بازار ارز خود را در بخش تولید نشان دهند.
* تشتت وظایف در مدیریت و تصمیم گیری اقتصادی
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، مدیریت و تصمیمگیری اقتصادی را یکی از مشکلات اساسی خواند و گفت: در میان دستگاههای اقتصادی کشور، تشتت وظایف وجود دارد. روشن نیست در مورد نظام بازرگانی و نظام بانکی، چه کسی باید به مجلس پاسخگو باشد؟ مشخص نیست مسئولیت ثبات کوتاه مدت و بلندمدت اقتصاد با چه کسانی است؟ نگاه دولت و مجلس چهار سال است و با نگاههای چهار ساله، مسائل به صورت ریشهای حل نمیشود، نگاهها باید بلندمدت باشد.
قاسمی گفت: سردرگمی سیاست داخلی موجب سردرگمی سیاست خارجی و تحکیم نگاههای کوتاهمدت شده است. صدها بار این گزارشات به دولت و مجالس داده شده اما تا زمانی که مسیر توسعه جمهوری اسلامی مشخص نشده و میان سیاستمداران تفاهم نشود، مشکلات حل نخواهد شد.
وی اظهار داشت: در برخی موارد، قوانینی نوشته شده که مثل امامزاده به آنها چسبیدهایم و این قوانین اشتباه را تغییر نمیدهیم.
* قیمتگذاری انرژی را تبدیل به موضوع سیاسی کردیم
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه قیمتگذاری انرژی امری تخصصی و کارشناسی است، گفت: قیمتگذاری انرژی را تبدیل به موضوع سیاسی کردیم که عالیترین مقام کشور باید اظهارنظر کند این در حالی است که قیمتگذاری انرژی امری فنی است.
قاسمی با بیان اینکه بخش خصوصی باید به نظام بانکی و سیاسی دسترسی داشته باشد، افزود: با سخنرانی چیزی درست نمیشود. عناصری برای مدیریت اقتصادی لازم است. مگر میشود دولت به حسابهای مردم دسترسی نداشته باشد؟ دولتها باید در مسیر حرکت پول نظارت داشته باشند. باید سیاست توسعه صنعتی کشور روشن شود.
* سردرگمی دیپلماسی اقتصادی به دلیل سردرگمی سیاست داخلی کشور
وی با ابراز تأسف از سردرگمی دیپلماسی اقتصادی به دلیل سردرگمی سیاست داخلی کشور گفت: ظرفیتهای زیادی در کشور ما وجود دارد؛ ذخایر نفت و گاز، گردشگری و موقعیت جغرافیایی، اقتدار منطقهای از ظرفیتهای بسیار مهم است.
سرپرست مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در تشریح راهکارهای حل مشکلات اقتصادی گفت: باید ارادهای برای انجام اصلاحات ساختاری و تغییر نگاهها به نگاههای میان مدت و بلند مدت و اجماع سیاستمداران ایجاد شود.