به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸، تازه‌ترین گزارش نهاد حقوق بشری «کارزار عدالت جنوب آسیا» (South Asia Justice Campaign) از افزایش خشونت‌ها و فشارهای امنیتی، اجتماعی و سیاسی علیه اقلیت مسلمان در هند حکایت دارد؛ گزارشی که با بررسی حوادث سه‌ماهه اوت تا اکتبر ۲۰۲۶، از کشته شدن دست‌کم ۱۶ مسلمان، زخمی شدن بیش از ۱۱۸ نفر در تیراندازی‌های پلیس و ثبت موارد متعدد تخریب اماکن مذهبی و آوارگی خانواده‌های مسلمان خبر می‌دهد.
این گزارش که در قالب سومین نسخه سال ۲۰۲۶ «ردیاب آزار و اذیت مسلمانان هند» (India Persecution Tracker) منتشر شده، مجموعه‌ای از موارد مستند خشونت، تبعیض مذهبی، برخوردهای پلیسی، محدودیت‌های انتخاباتی و تخریب اموال و اماکن مذهبی را در ایالت‌های مختلف این کشور بررسی کرده است.
بر اساس یافته‌های این نهاد، از مجموع ۱۶ مسلمان کشته‌شده در فاصله اوت تا اکتبر، هشت نفر در حوادث مرتبط با نیروهای دولتی و هشت نفر دیگر در حملات گروه‌های غیردولتی و افراطی جان خود را از دست داده‌اند. در بخش مربوط به نیروهای دولتی، سه مورد در جریان تیراندازی‌های پلیس و پنج مورد در بازداشتگاه‌ها و زندان‌ها ثبت شده است.
این آمار در حالی منتشر می‌شود که گزارش مذکور، سال ۲۰۲۶ را از نظر شمار قتل‌های ثبت‌شده مسلمانان توسط گروه‌های غیردولتی، مرگبارترین سال از زمان آغاز فعالیت این سامانه آماری در ژانویه ۲۰۲۲ معرفی می‌کند.
۱۶ مسلمان در سه ماه کشته شدند؛ سهم نیروهای دولتی و گروه‌های افراطی
بر اساس اطلاعات منتشرشده در ردیاب آزار و اذیت مسلمانان هند، طی سه ماه مورد بررسی، دست‌کم هشت مسلمان در شش ایالت این کشور در حوادث مرتبط با نیروهای دولتی کشته شده‌اند.
از این تعداد، سه نفر در جریان عملیات موسوم به «درگیری با پلیس» جان باخته‌اند و پنج نفر دیگر در بازداشتگاه‌ها یا زندان‌ها جان خود را از دست داده‌اند.
در بخش دیگری از گزارش، کشته شدن هشت مسلمان به دست گروه‌های افراطی و غیردولتی در چهار ایالت هند ثبت شده است. چهار مورد از این قتل‌ها پس از طرح اتهاماتی درباره سرقت یا قاچاق دام رخ داده است.
با احتساب حوادث ثبت‌شده از ابتدای سال میلادی، شمار مسلمانانی که در موارد مرتبط با نیروهای دولتی جان باخته‌اند، به دست‌کم ۲۷ نفر رسیده است. همچنین تعداد مسلمانان کشته‌شده در حملات گروه‌های غیردولتی و جنایات با انگیزه مذهبی به ۳۳ نفر افزایش یافته است.
این رقم برای گروه دوم از مجموع ۲۹ مورد ثبت‌شده در کل سال ۲۰۲۵ بیشتر است؛ موضوعی که از افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت اقلیت مسلمان در هند حکایت دارد.
تیراندازی پلیس به ۱۱۸ مرد مسلمان؛ اوتار پرادش در کانون حوادث
یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش به افزایش تیراندازی‌های پلیس به مردان مسلمان در عملیاتی موسوم به «درگیری‌های نیمه‌تمام» (Half-encounters) اختصاص دارد.
بر اساس این گزارش، نیروهای پلیس هند طی ماه‌های اوت تا اکتبر دست‌کم ۱۱۸ مرد مسلمان را در جریان چنین حوادثی هدف گلوله قرار داده و زخمی کرده‌اند. از این تعداد، ۱۰۵ مورد در ایالت اوتار پرادش و ۱۳ مورد دیگر در دهلی، هاریانا، اوتاراکند و اودیشا ثبت شده است.
در شیوه موسوم به درگیری نیمه‌تمام، افراد مظنون پیش از تکمیل فرآیند رسمی بازداشت، در جریان عملیات پلیسی هدف گلوله قرار می‌گیرند و در بسیاری از موارد، از ناحیه پا زخمی می‌شوند.
گزارش کارزار عدالت جنوب آسیا می‌گوید دست‌کم ۶۹ نفر از ۱۰۵ مرد مسلمان هدف گلوله قرارگرفته در اوتار پرادش، با اتهاماتی مانند کشتار گاو، سرقت یا قاچاق دام مواجه بوده‌اند.
همچنین این حوادث در ۳۱ منطقه از ۷۵ منطقه ایالت اوتار پرادش ثبت شده است. مناطق مظفرنگر، میراث و سهارانپور بیشترین موارد گزارش‌شده را داشته‌اند.
تحقیقات آسوشیتدپرس؛ ۹۳ درصد مجروحان تیراندازی پلیس مسلمان بوده‌اند
ابعاد این مسئله تنها به گزارش نهاد حقوق بشری محدود نیست. خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در تحقیقی مستقل که در اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، عملکرد پلیس ایالت اوتار پرادش در پرونده‌های مرتبط با قاچاق گاو را بررسی کرده است.
بر اساس این تحقیق، از حدود ۶۵۰ فردی که از سال ۲۰۲۰ تاکنون در چنین پرونده‌هایی هدف تیراندازی پلیس قرار گرفته‌اند، هویت ۶۲۷ نفر قابل شناسایی بوده و نزدیک به ۹۳ درصد این افراد مسلمان بوده‌اند.
این تحقیق همچنین نشان می‌دهد هدف قرار دادن پاهای مظنونان در جریان عملیات پلیسی به الگویی تکرارشونده تبدیل شده است؛ موضوعی که از سوی فعالان حقوق بشری و منتقدان، به‌عنوان نشانه‌ای از برخورد تبعیض‌آمیز و استفاده نامتناسب از زور مورد انتقاد قرار گرفته است.
در مقابل، مقام‌های پلیس اوتار پرادش اعلام کرده‌اند نیروهای انتظامی تنها در شرایطی از سلاح استفاده می‌کنند که با تهدید مواجه شوند و تیراندازی‌ها در چارچوب دفاع از خود صورت می‌گیرد. یکی از مقام‌های ارشد پلیس این ایالت نیز گفته است هیچ دستوری برای هدف قرار دادن پای مظنونان صادر نشده است.
این در حالی است که دادگاه عالی الله‌آباد در بررسی یکی از پرونده‌های مرتبط، تیراندازی به پای افراد متهم را غیرمجاز دانسته و دستور انجام تحقیقات مستقل درباره یک مورد را صادر کرده است. گزارش حقوق بشری همچنین می‌گوید ۲۳ مأمور دخیل در یکی از این پرونده‌ها پیش‌تر به دلیل عملکرد خود مورد تقدیر قرار گرفته بودند.
اوتار پرادش؛ ثبت بیش از ۷۰ درصد حوادث گزارش‌شده
در میان ایالت‌های مختلف هند، اوتار پرادش بیشترین سهم را در حوادث ثبت‌شده علیه مسلمانان دارد.
بر اساس گزارش کارزار عدالت جنوب آسیا، از مجموع ۱۴۶ حادثه مستند در سه ماه مورد بررسی، ۱۰۳ مورد در این ایالت رخ داده است؛ یعنی بیش از ۷۰ درصد کل حوادث ثبت‌شده.
اوتار پرادش با جمعیتی قابل توجه از مسلمانان، تحت مدیریت یوگی آدیتیانات، از چهره‌های برجسته حزب حاکم بهاراتیا جاناتا (BJP)، قرار دارد.
در بخش دیگری از گزارش، به آمار رسمی پلیس این ایالت اشاره شده است که نشان می‌دهد از مجموع ۳۱۶ فرد کشته‌شده در درگیری‌های پلیسی از مارس ۲۰۱۷ تا ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، تعداد ۱۱۰ نفر مسلمان بوده‌اند.
به این ترتیب، مسلمانان حدود ۳۵ درصد کشته‌شدگان این عملیات را تشکیل می‌دهند؛ در حالی که سهم آنان از جمعیت اوتار پرادش حدود ۱۹ درصد برآورد می‌شود.
این اختلاف آماری از جمله مواردی است که در گزارش به‌عنوان نشانه‌ای از ضرورت بررسی دقیق‌تر عملکرد پلیس و احتمال وجود تبعیض در اجرای قانون مطرح شده است.
افزایش سخنان ضداسلامی در میان برخی مقام‌های سیاسی هند
بخش دیگری از گزارش به افزایش اظهارات تحریک‌آمیز و سخنان نفرت‌پراکنانه علیه مسلمانان در فضای سیاسی هند اختصاص دارد.
بر اساس داده‌های این نهاد، در فاصله اوت تا اکتبر دست‌کم ۲۹ مورد سخنرانی ضداسلامی در ایالت اوتار پرادش ثبت شده که ۱۳ مورد آن به یوگی آدیتیانات، رئیس دولت این ایالت، نسبت داده شده است.
همچنین اظهارات هیمانتا بیسوا سارما، رئیس دولت ایالت آسام، و پوشکار سینگ دامی، رئیس دولت اوتاراکند، از دیگر مواردی است که در گزارش مورد اشاره قرار گرفته است.
در این گزارش به سخنرانی‌های برخی مقام‌های حزب بهاراتیا جاناتا نیز اشاره شده که منتقدان آن‌ها را در راستای تقویت فضای دوقطبی مذهبی و افزایش فشار اجتماعی بر مسلمانان ارزیابی می‌کنند.
ردیاب آزار و اذیت مسلمانان هند همچنین از ثبت موارد متعدد حمله و تحقیر مذهبی در دست‌کم ۱۰ ایالت و منطقه این کشور خبر داده است. در برخی از این حوادث، افراد مسلمان به اجبار به تکرار شعارهای مذهبی هندو وادار شده‌اند.
حذف نام رأی‌دهندگان؛ نگرانی از محدود شدن حقوق سیاسی مسلمانان
یکی از بخش‌های مهم و قابل توجه گزارش، به تغییرات گسترده در فهرست‌های انتخاباتی هند و نگرانی‌ها درباره تأثیر آن بر حقوق سیاسی اقلیت‌ها اختصاص دارد.
بر اساس گزارش کارزار عدالت جنوب آسیا، فرآیند بازبینی گسترده فهرست‌های انتخاباتی موسوم به Special Intensive Revision از سال ۲۰۲۵ در ایالت بیهار آغاز شده و تا اواسط اکتبر ۲۰۲۶، در مجموع بیش از ۱۳۳ میلیون نام از پیش‌نویس فهرست‌های انتخاباتی حذف شده است.
در مرحله سوم این فرآیند که ۱۸ ایالت و منطقه را در بر می‌گیرد، بیش از ۶۱ میلیون نام از فهرست‌های اولیه رأی‌دهندگان حذف شده است.
نهاد حقوق بشری مذکور با استناد به گزارش‌های سازمان دیده‌بان حقوق بشر، اعلام کرده است که زنان، مسلمانان و گروه‌های به حاشیه رانده‌شده به‌طور نامتناسبی تحت تأثیر این فرآیند قرار گرفته‌اند.
همچنین در دست‌کم پنج ایالت، اعتراض‌های گروهی برای حذف نام رأی‌دهندگان مسلمان ثبت شده است. این در حالی است که سازوکار قانونی موسوم به فرم ۷ در قوانین انتخاباتی هند، برای اعتراض به درج نام یک فرد مشخص در فهرست رأی‌دهندگان پیش‌بینی شده است، نه ثبت اعتراض‌های گسترده و گروهی علیه یک جامعه مذهبی.
با این حال، باید توجه داشت که حذف نام بیش از ۱۳۳ میلیون نفر به معنای حذف قطعی یا هدفمند همه این افراد به دلیل مذهب نیست. اطلاعات منتشرشده درباره دلایل حذف نام‌ها شامل مواردی مانند جابه‌جایی محل سکونت، غیبت، فوت و ثبت تکراری نیز می‌شود و تشخیص موارد نادرست یا تبعیض‌آمیز نیازمند بررسی جداگانه است.
تخریب مساجد و آوارگی بیش از هزار خانواده مسلمان در آسام
گزارش جدید همچنین از ادامه تخریب اماکن مذهبی مسلمانان در چند ایالت هند خبر می‌دهد.
بر اساس این گزارش، در ماه سپتامبر دست‌کم شش مسجد در ایالت‌های اوتار پرادش، مادیا پرادش، دهلی و هاریانا به‌طور کامل یا جزئی تخریب شده‌اند.
در بسیاری از موارد، مقام‌های محلی علت تخریب را ساخت‌وساز غیرمجاز، تصرف زمین‌های دولتی یا اجرای طرح‌های عمرانی عنوان کرده‌اند؛ با این حال، نهادهای حقوق بشری نسبت به نحوه اجرای این اقدامات و آثار آن بر حقوق مذهبی اقلیت‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند.
یکی از موارد مهم، عملیات تخلیه و تخریب خانه‌های مسلمانان در ایالت آسام است که در روزهای ۱۷ و ۱۸ اکتبر انجام شد.
بر اساس گزارش روزنامه‌نگاران روزنامه Scroll و اطلاعات نقل‌شده از مقام‌های محلی، بیش از هزار و ۱۰۰ خانواده، عمدتاً از مسلمانان بنگالی‌زبان، در جریان این عملیات از سه منطقه ناگائون، گولاگات و هوجای اخراج شدند.
در این عملیات، خانه‌های بیش از ۶۰۰ خانواده در منطقه جنگلی حفاظت‌شده لوتوماری در ناگائون تخریب شد. مقام‌های دولتی مدعی بودند این خانواده‌ها اراضی جنگلی را تصرف کرده‌اند؛ اما برخی ساکنان اعلام کردند که خانواده‌هایشان از دهه ۱۹۷۰ با مجوز دولت در این مناطق سکونت داشته‌اند.
یکی از ساکنان منطقه نیز به خبرنگاران گفته است که بیش از ۱۰ مسجد، برخی با قدمت بیش از ۵۰ سال، در جریان این عملیات تخریب شده‌اند.
این حوادث در شرایطی رخ داده که موضوع اخراج مسلمانان بنگالی‌زبان و بررسی تابعیت آنان به یکی از مناقشه‌های مهم سیاسی و اجتماعی در هند تبدیل شده است.
هشدار سازمان ملل درباره تبعیض مذهبی و خشونت نیروهای انتظامی
نگرانی‌ها درباره وضعیت اقلیت‌های مذهبی هند تنها به نهادهای غیردولتی محدود نیست و در ماه اوت ۲۰۲۶ نیز کمیته رفع تبعیض نژادی سازمان ملل متحد (CERD) پس از بررسی وضعیت این کشور، درباره گزارش‌های مربوط به نقض گسترده حقوق گروه‌های قومی و مذهبی ابراز نگرانی کرد.
این کمیته در بیانیه رسمی خود نسبت به گزارش‌های مربوط به استفاده بیش از حد از زور، قتل‌های فراقضایی، بازداشت‌های طولانی‌مدت بدون رعایت تشریفات قانونی، شکنجه و بدرفتاری با برخی گروه‌های قومی و مذهبی هشدار داد.
کمیته سازمان ملل همچنین به افزایش عملیات پلیسی علیه مسلمانان روهینگیا، مسلمانان بنگالی‌زبان، مهاجران و پناه‌جویان اشاره کرد و خواستار مقابله با تبعیض، سخنان نفرت‌پراکنانه و جنایات ناشی از نفرت مذهبی شد.
این نهاد از دولت هند خواست درباره ادعاهای مطرح‌شده، تحقیقات سریع، دقیق و بی‌طرفانه انجام دهد و زمینه پاسخگویی عاملان تخلفات احتمالی را فراهم کند.
در مقابل، دولت هند انتقادات مطرح‌شده در گزارش کمیته سازمان ملل را رد کرده و یافته‌های آن را «مغرضانه و با انگیزه سیاسی» توصیف کرده است. دهلی‌نو همچنین اعتراض به ارزیابی‌های بین‌المللی درباره وضعیت حقوق بشر در این کشور را بخشی از مداخله در امور داخلی خود دانسته است.
وضعیت مسلمانان هند؛ مجموعه‌ای از چالش‌های امنیتی، سیاسی و مذهبی
مجموع یافته‌های گزارش سه‌ماهه کارزار عدالت جنوب آسیا نشان می‌دهد نگرانی درباره وضعیت مسلمانان هند تنها به افزایش آمار قتل و خشونت محدود نیست، بلکه مجموعه‌ای از مسائل شامل برخوردهای پلیسی، حملات گروه‌های افراطی، محدودیت‌های اجتماعی، تخریب اماکن مذهبی، آوارگی خانواده‌ها و مناقشات مربوط به حقوق انتخاباتی را در بر می‌گیرد.
اگرچه دولت هند در بسیاری از پرونده‌های امنیتی بر ضرورت مقابله با جرائم و اجرای قوانین داخلی تأکید می‌کند، تکرار موارد گزارش‌شده و انتشار تحقیقات مستقل درباره نسبت بالای مسلمانان در میان قربانیان تیراندازی‌های پلیس، ضرورت نظارت قضایی و بررسی بی‌طرفانه این حوادث را افزایش داده است.
نکته قابل توجه آن است که در آستانه انتخابات ایالتی سال ۲۰۲۷ در مناطقی مانند اوتار پرادش و اوتاراکند، فضای سیاسی و مذهبی هند نیز با حساسیت بیشتری دنبال می‌شود.
اکنون پرسش اصلی درباره عملکرد دولت هند، نحوه تضمین امنیت شهروندان فارغ از تعلقات مذهبی و چگونگی جلوگیری از تبدیل اختلافات سیاسی و اجتماعی به خشونت علیه اقلیت‌هاست؛ موضوعی که علاوه بر نهادهای حقوق بشری، مورد توجه سازمان ملل و رسانه‌های بین‌المللی نیز قرار گرفته است.
