سرویس سیاسی پایگاه خبری ۵۹۸-رضا احمدزاده/ یکی از نویسندگان معروف عربی با بیان مطالبی درباره کشورهای عربی، تنها مصر را یک کشور تماموکمال عربی میداند و بقیه کشورها را قبایلی اعلام میکند که فقط پرچم دارند و نمیتوان اطلاق کشور به آنها کرد زیرا:
معیارهای سنتی برای شناسایی یک کشور
۱. معمولاً شرایطی مانند جمعیت، قلمرو، حاکمیت، مرزهای مشخص جغرافیایی و… را از قدیمالایام برای هویتیابی یک جمعیت تحت عنوان «کشور» قلمداد میکردند. اما بنا به دلایلی، امروزه دیگر موضوعیت این امر کمرنگ شده است.
۲. در ادامه بند نخست باید افزود که درست است شاخصهای یادشده بهعنوان معیارهای یک ملت شناسایی میشوند، اما باید توجه داشت که با تدوین و اتخاذ استراتژیهایی همچون استعمار، که دستکم در دو قرن اخیر به اوج خود رسیده است، دیگر این ملاکها را نمیتوان تنها دلایل هویتیابی برای اطلاق نام «کشور» دانست.
زیرا تحت همین عنوان، کشورهایی داریم که در سایه استعمار قدیم ـ نظامی ـ و استعمار جدید ـ سیاسی و اقتصادی ـ کشور هستند، اما در شاخصهای مهمتر، ذات تحتالحمایگی خود را پذیرفتهاند و در واقعیت، کشور نیستند؛ بلکه بخشی از قلمرو کشور مادر و به قولی حیاط خلوت قدرتهای استعماری قدیم و جدید هستند.
شاخصهای جدید برای سنجش استقلال کشورها
۳. اما بهغیر از شاخصهای یادشده، امروزه موارد دیگری نیز مطرح میشوند که با تطبیق این موارد بر وضعیت امروز کشورها، بهراحتی میتوان آنان را کشور یا بخشی از قلمرو قدرت قاهره دیگری دانست؛ حتی اگر عضو سازمان ملل باشند و نام «کشور» بر آنان اطلاق شود.
این شاخصها را میتوان به این شرح بازخوانی کرد:
مسائل امنیتی
یک کشور جدید باید بتواند امنیت خود را تأمین کند. در مصادیق آن باید پرسید آیا کشورهایی مانند کشورهای حوزه خلیج فارس توانایی برقراری امنیت خود را دارند یا تمام حیات و ممات خود را به یک قدرت جهانی گره زدهاند؟
مسائل اقتصادی
یک کشور جدید باید بتواند اقتصاد خود را توسعه دهد. آیا کشورهایی مانند کشورهای حوزه خلیج فارس یا کشورهایی در اروپا و آفریقا، بدون حضور کشورهای قدرتمند اقتصادی و کارتلهای بزرگ استعماری، میتوانند مسیر مستقل از قدرتها را ادامه دهند یا خیر؟
مسائل اجتماعی و فرهنگی
یک کشور جدید باید بتواند مسائل اجتماعی خود را حل کند. استعمار فرهنگی در این قبیل کشورها بهگونهای است که اگر پیچ تلویزیون آنان را باز کنید، جز برندهای خارجی و تبلیغ سبک زندگی کشورهای مبدأ، نشانی از هویت ملی آنان نخواهید دید.
تأثیر وابستگی بر هویت کشورها
شایان ذکر است که تأسیس یک کشور جدید میتواند تأثیرات جهانی مختلفی داشته باشد؛ از جمله تأثیر بر روابط بینالملل، اقتصاد جهانی و امنیت جهانی.
با این حال، با بررسی همین شاخصها ملاحظه میکنیم که در جهان کشورهای زیادی وجود دارند که فقط نام کشور دارند، اما در واقعیت امر یکی از بخشهای پازل استعمار جهانی هستند؛ کشورهایی که تمام خوراک، پوشاک و حتی هویتشان مصنوعی و تبلیغی است و با کوچکترین تنشی در روابط بینالملل، دچار بحران یا فروپاشی میشوند.
کشورهای عربی خلیج فارس؛ کشور یا قبایل با پرچم؟
با توجه به موارد یادشده میتوان اینگونه نتیجه گرفت که کشورهای جنوبی خلیج فارس، تنها قبایلی هستند که پرچم دارند و بسیاری از شاخصهای ملت ـ دولت را نمیتوان بهعنوان یک کشور بر ایشان اطلاق کرد.
در نتیجه، طبیعی است که دچار محاسبات اشتباه و خطرناک در حوزه امنیت شوند و در همراهی با دشمنان کشورهای مسلمان قرار گیرند.
از سوی دیگر، ایران بهعنوان یک قدرت بزرگ منطقهای و جهانی، بهراحتی میتواند آنان را ـ حتی اگر در پیمانهایی مانند شورای همکاری خلیج فارس، پیام مکه، پیمان ابراهیم و… وحدت کنند ـ سر جای خود بنشاند.
- نویسنده : رضا احمدزاده
