به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸، در ادامه اعلام دستاوردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ اخیر، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از تغییر مهم در ساختار تولید تسلیحات موشکی و پهپادی کشور خبر داد؛ تغییری که بر اساس اظهارات وی، با انتقال خطوط تولید از سطح زمین به تأسیسات زیرزمینی و ایجاد مجموعه‌هایی موسوم به «شهرهای تولید موشک» همراه بوده است.
سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، روز شنبه ۱۶ آبان در نشست خبری به مناسبت هفته هوافضای سپاه اعلام کرد که نیروی هوافضا توانسته است خطوط تولید موشک و پهپاد را به سرعت از سطح زمین به زیر زمین منتقل کند.
وی با اشاره به تفاوت زیرساخت‌های جدید با شهرک‌های موشکی پیشین اظهار داشت که در گذشته از مجموعه‌های زیرزمینی عمدتاً برای نگهداری و آماده‌سازی تسلیحات استفاده می‌شد، اما اکنون زیرساخت‌هایی برای تولید موشک در اعماق زمین ایجاد شده است.
محبی تأکید کرد که برخورداری از دانش بومی، وسعت جغرافیایی کشور و انعطاف‌پذیری ساختار تولید، امکان استمرار تولید تسلیحات را حتی در شرایط بمباران فراهم کرده است.
رونمایی از شهر موشکی جدید در هفته جاری
سخنگوی سپاه در بخش دیگری از سخنان خود از رونمایی یک شهر موشکی جدید و چند دستاورد مهم نیروی هوافضا در هفته جاری خبر داد.
این اعلام در شرایطی صورت می‌گیرد که زیرساخت‌های موشکی ایران در جریان حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی هدف قرار گرفته بودند و یکی از اهداف اعلام‌شده طرف مقابل، تضعیف توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران بود.
با این حال، مقام‌های نظامی ایران تأکید دارند که ساختار دفاعی کشور به گونه‌ای بازطراحی شده است که آسیب به بخشی از زیرساخت‌ها نتواند روند کلی تولید و توسعه تسلیحات را متوقف کند.
هنوز جزئیات محل، ابعاد و ظرفیت تولید شهر موشکی جدید به‌صورت رسمی اعلام نشده و رونمایی مورد اشاره سخنگوی سپاه نیز در زمان این گزارش هنوز انجام نشده است.
تولید موشک و پهپاد زیر فشار حملات متوقف نشد
محبی همچنین استمرار تولید تسلیحات در دوران جنگ را یکی از دستاوردهای راهبردی نیروی هوافضای سپاه دانست و گفت دشمن با رصد تعداد موشک‌های شلیک‌شده تصور می‌کرد ذخایر تسلیحاتی ایران به پایان خواهد رسید؛ در حالی که به گفته وی، ایجاد ساختار منعطف تولید زیرزمینی امکان ادامه تولید را فراهم کرده است.
وی تولید بومی تجهیزات هوافضا، تبدیل دانش فنی به صنعت و توسعه تولید انبوه تسلیحات را از دیگر دستاوردهای این نیرو برشمرد و تأکید کرد که بخش عمده توانمندی‌های اعلام‌شده بر پایه دانش و تخصص داخلی شکل گرفته است.
سخنگوی سپاه همچنین از توسعه قابلیت‌های رادارگریزی موشک‌ها و پهپادها و افزایش توان عبور از لایه‌های پدافندی دشمن به‌عنوان دیگر محورهای پیشرفت این نیرو نام برد.
ارزیابی منابع خارجی از بازسازی زیرساخت‌های موشکی ایران
اظهارات اخیر سخنگوی سپاه در حالی مطرح می‌شود که برخی مؤسسات پژوهشی و رسانه‌های خارجی نیز در هفته‌های گذشته به بررسی وضعیت زیرساخت‌های موشکی ایران پرداخته‌اند.
اندیشکده آمریکایی مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی (FPRI) در گزارشی در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، با بررسی تصاویر ماهواره‌ای از چند مجموعه مرتبط با تولید موشک ایران، از مشاهده فعالیت‌های زیرزمینی و تلاش برای بازسازی بخشی از زیرساخت‌های آسیب‌دیده خبر داد.
در این گزارش، ضمن اشاره به ادامه فعالیت در برخی بخش‌های زیرزمینی، تأکید شده است که بخش‌هایی از زیرساخت‌های تولیدی سطحی همچنان با خسارات ناشی از حملات مواجه‌اند و بازسازی کامل آن‌ها به زمان نیاز دارد.
خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی در سپتامبر ۲۰۲۶ به نقل از وال‌استریت ژورنال و مقام‌های آمریکایی و منطقه‌ای نوشت که ایران تولید موشک‌های بالستیک را در تأسیسات زیرزمینی از سر گرفته است؛ هرچند در آن گزارش، میزان تولید محدودتر از دوران پیش از جنگ توصیف شده بود.
این ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که موضوع بازسازی و انتقال بخشی از فعالیت‌های موشکی به زیرزمین، صرفاً در اظهارات مقام‌های ایرانی مطرح نشده و در گزارش‌های خارجی نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ هرچند میزان واقعی ظرفیت تولید و گستره زیرساخت‌های فعال، از طریق منابع مستقل به‌طور کامل قابل احراز نیست.
تغییر راهبرد دفاعی؛ از نگهداری زیرزمینی تا تولید زیرزمینی
تفاوت مهمی که در اظهارات اخیر سخنگوی سپاه دیده می‌شود، عبور از مفهوم سنتی شهرک‌های موشکی به سمت ایجاد زیرساخت‌های تولیدی در زیر زمین است.
در الگوی پیشین، بخش مهمی از کارکرد مجموعه‌های زیرزمینی به نگهداری، حفاظت و آماده‌سازی تسلیحات مربوط می‌شد؛ اما در الگوی جدید، بر اساس اعلام سپاه، خود فرایند تولید نیز به این مجموعه‌ها منتقل شده است.
اهمیت این تغییر در آن است که حمله به یک کارخانه یا مجموعه تولیدی مشخص، لزوماً به معنای توقف تولید در سایر بخش‌های شبکه دفاعی نخواهد بود.
در شرایطی که آمریکا و رژیم صهیونیستی طی ماه‌های گذشته تلاش کرده‌اند با حملات نظامی، توان موشکی ایران را تضعیف کنند، ایجاد ساختارهای منعطف و پراکنده تولیدی می‌تواند بخشی از پاسخ دفاعی ایران به راهبرد فشار و فرسایش نظامی طرف مقابل باشد.
اکنون با وعده رونمایی از شهر موشکی جدید سپاه، توجه افکار عمومی و محافل نظامی منطقه به دستاوردهای تازه نیروی هوافضا معطوف شده است؛ رونمایی‌ای که جزئیات آن می‌تواند تصویر روشن‌تری از مسیر بازسازی و توسعه توان دفاعی ایران پس از جنگ ارائه کند.
