باب‌ المندب ؛ بلای تجارت سعودی‌ها
باب‌ المندب ؛ بلای تجارت سعودی‌ها
حسن رضایی

پایگاه خبری ۵۹۸: وقتی یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، به‌طور رسمی از آغاز محاصره عربستان باب‌ المندب خبر داد، نگرانی عمیقی در ریاض و متحدانش شکل گرفت.

قیمت نفت هم بی‌درنگ واکنش نشان داد؛ برنت با بیش از یک درصد افزایش به ۸۹.۲۲ دلار رسید و نفت آمریکا نیز صعود کرد. این واکنش بازار، فقط «نوک کوه یخ» بود.

عربستان به شدت به این مسیر آبی وابسته است. بخش بزرگی از صادرات نفت خام این کشور از بنادر ساحل غربی، به‌ویژه «ینبع» بارگیری می‌شود. رکورد ۴.۱۹ میلیون بشکه در روز در ژوئن، نشان‌دهنده این جابه‌جایی بزرگ پس از مشکلات هرمز است.

خط لوله شرق-غرب با ظرفیت کامل ۷ میلیون بشکه در روز هم تلاشی است برای ایجاد تنفس، اما هنوز نمی‌تواند جایگزین کامل باب‌المندب شود.

بندر «جده» قلب تپنده واردات عربستان، بیش از ۲۲٪ واردات و حدود ۱۲٪ صادرات غیرنفتی را بر عهده دارد. کل صادرات کالاهای عربستان در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۳۱۲ میلیارد دلار رسیده بود، اما همه این ارقام در گرو امنیت یک تنگه باریک قرار دارند.

اگر محاصره واقعی شود، سناریوهای پیش‌رو برای سعودی‌ها تلخ است؛ کشتی‌ها مجبورند مسیر طولانی «کانال سوئز» و سپس دور زدن دماغه «امید نیک» را انتخاب کنند.

سفری که مثلاً به کره جنوبی ۲۴ روز طول می‌کشید، ناگهان به ۵۴ روز می‌رسد. هزینه سوخت و حمل‌ونقل سرسام‌آور بالا می‌رود، زمان تحویل چند برابر می‌شود و حتی ابرنفتکش‌ها با محدودیت‌های فنی مواجه خواهند شد.

تحلیلگران می‌گویند این فقط افزایش هزینه برای عربستان نیست؛ آثار آن به تورم جهانی، کند شدن زنجیره تأمین و فشار بر بازار انرژی خواهد رسید.

اختلال همزمان هرمز و باب‌المندب می‌تواند روزانه حدود ۱۰ میلیارد دلار از تجارت جهان را به خطر بیندازد.

در نهایت این محاصره یادآوری است که حتی با وجود خطوط لوله مدرن و بنادر عظیم، سرنوشت اقتصاد عربستان هنوز در دستان دریای سرخ و «تنگه‌ باب‌المندب» است!