نقدهایی به مواضع اخیر وزیر امور خارجه درباره تفاهم‌نامه احتمالی با آمریکا
نقدهایی به مواضع اخیر وزیر امور خارجه درباره تفاهم‌نامه احتمالی با آمریکا
در پی اظهارات اخیر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، درباره روند مذاکرات و تفاهم‌نامه احتمالی میان ایران و آمریکا، برخی فعالان سیاسی و رسانه‌ای با طرح پرسش‌ها و انتقاداتی، خواستار شفاف‌سازی بیشتر درباره ابعاد این مذاکرات شده‌اند.

به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری ۵۹۸، در پی اظهارات اخیر سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، درباره روند مذاکرات و تفاهم‌نامه احتمالی میان ایران و آمریکا، برخی فعالان سیاسی و رسانه‌ای با طرح پرسش‌ها و انتقاداتی، خواستار شفاف‌سازی بیشتر درباره ابعاد این مذاکرات شده‌اند.

منتقدان معتقدند برخی از محورهای مطرح‌شده در مصاحبه اخیر وزیر امور خارجه، یادآور تجربه مذاکرات منتهی به برجام است و از این منظر، ضرورت اطلاع‌رسانی دقیق‌تر به افکار عمومی بیش از گذشته احساس می‌شود.

در همین خصوص رضا احمدزاده فعال رسانه‌ای و تحلیلگر سیاسی در یادداشتی نوشت:

خطاب این وجیزه، آقای وزیر محترم امور خارجه است.

به نظرم آمد که بخشی از فیلم «چ» اثر هنرمند نام‌آشنای سینمای ایران، ابراهیم حاتمی‌کیا، را برای سرتیتر این مطلب قرار دهم؛ زیرا آن را در شرایط کنونی و خصوصاً پس از مصاحبه شب گذشته (جمعه ۲۳ خردادماه ۱۴۰۵) جنابعالی درباره تفاهم‌نامه با آمریکا، بسیار مناسب دیدم.

در بخشی از این فیلم، شهید اصغر وصالی، فرمانده بزرگ جنگ و دفاع، در سکانسی کوتاه به بازیگر نقش شهید چمران می‌گوید:

«دکتر! از وقتی رسیدی، شما را چمرانِ بازرگان دیدم تا چمرانِ خمینی؛ من نمی‌فهممت. می‌دانم شجاعی، عاقلی، بزرگی؛ اما نمی‌فهممت.»

مصاحبه شب گذشته شما چند نکته را، حداقل در ذهن منِ بیننده، متبادر کرد که باور آن سکانس درباره شما و همکارانتان را ـ که بعضاً همان نفرات برجام هم بودند ـ باورپذیرتر کرد:

۱- تکرار ۶۰-۶۰ روزه مذاکرات تا حصول نتیجه که یاد برجام را زنده می‌کند.

۲- محرمانه بودن مذاکرات تا وصول تفاهم‌نامه و امضای طرفین که باز هم مشخص نیست آیا تمام و کمال مفاد آن در اختیار مردم و ارباب رسانه قرار خواهد گرفت یا باز هم گزینشی به مردم اطلاع‌رسانی خواهد شد؛ درست همانند برجام؟

۳- درباره تنگه هرمز نیز بسیار نگران شدیم. امروز ما با قدرت این تنگه را در اختیار داریم و از آن منتفع شده‌ایم یا خواهیم شد که حق قانونی ملت ایران نیز هست. همه ملت ایران می‌دانستند که برابر قوانین و کنوانسیون‌های جهانی، تنگه هرمز جزء لاینفک آب‌های سرزمینی ما و عمان بوده و حتی هم‌پوشانی هم دارد؛ اما صحبت شما مشخص نکرد که آیا شما فقط بر همان حق ملت ایران تأکید کردید یا انتفاع و اقتدار ما در گشودن و یا بستن آن را نیز در تفاهم‌نامه در نظر گرفته‌اید؟

۴- مگر نمی‌گفتید که موضوع هسته‌ای اصولاً قابل طرح در این مذاکرات نیست و این علوم بومی خودمان است و به کسی ربطی ندارد؟ پس چه شد که حالا راضی به رقیق‌سازی اورانیوم‌های ۶۰ درصد شدید و این موضوع نیز در مذاکرات مطرح خواهد شد؟

در صورتی که این مذاکرات باید در چارچوب سازمان بین‌المللی انرژی اتمی باشد و آمریکا، در حالی که خود عضو این پیمان‌نامه نیست، چگونه طرف مذاکره قرار خواهد گرفت؟

۵- درباره سرمایه‌های بلوکه‌شده ایران نیز جی‌دی ونس، معاون ترامپ، گفت که پولی به ایران داده نخواهد شد و شما نیز در این مصاحبه این مطلب را نه رد کردید و نه تأیید.

آیا ادامه روند بلوکه کردن اموال و سرمایه‌های ایران به مفت‌خواران و جیره‌خواران خارج‌نشین پرداخت خواهد شد؟ تضمین عدم این کار در تفاهم‌نامه کجاست؟

۶- مصاحبه دیشب شما، درست است که بیان کردید بین خیابان و میدان فاصله‌ای وجود ندارد، اما احساس ما مردم این است که قدرت نظامی توانسته است آمریکا را به التماس برای مذاکره بکشاند، نه سیاستمداران.

اما ایمان داریم که امضای این تفاهم‌نامه، پیش از توافق نهایی آن هم در شرایطی که ترامپ ضرب‌الاجل ۶۰ روزه تعیین می‌کند و زمان امضای تفاهم‌نامه را نیز مشخص می‌سازد، می‌تواند این امر را در اذهان جهانی تداعی کند که ایران از ترس این ضرب‌الاجل تن به امضای این تفاهم‌نامه داده است و همچنان تمایل دارد که در استراتژی خاورمیانه‌ای آمریکا دارای نقش باشد.

جز سیگنال ضعف، چه برداشت دیگری می‌توان داشت؟

در موضوعات دیگری همچون موشکی و محور مقاومت نیز این نگرانی وجود دارد که «فرانچسکوهای به‌روز شده» در تدوین و نهایی‌سازی تفاهم‌نامه ایفای نقش کنند، بدون آنکه تیم ما متوجه شوند؛ که امید است این نگرانی اشتباه باشد.

در هر صورت، ما در سخنان وزیر امور خارجه موضعی در تراز اقتدار انقلاب اسلامی و یک پیروز در میدان جنگ را درک نکردیم.