به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸ به نقل از روزنامه نوبنیاد: حالا قرار است این هفته از این صندوقها رونمایی شود؛ ابزاری که قرار است بخشی از ارزهای نگهداریشده توسط مردم را از خانهها و صندوقهای شخصی به چرخه رسمی اقتصاد منتقل کند. ایده در نگاه نخست جذاب است؛ زیرا مردم بهجای نگهداری فیزیکی اسکناس برای حفظ ارزش دارایی خود، ارز را در صندوق سرمایهگذاری میکنند، سود ارزی دریافت میکنند و این منابع نیز در اختیار فعالیتهای تولیدی و ارزآور قرار میگیرد.
رحیم پازوکی، کارشناس مسائل پولی و ارزی، میگوید: صندوقهای درآمد ثابت ارزی میتوانند یکی از گامهای مهم برای ساماندهی منابع ارزی مردم باشند. در حال حاضر بخشی از ارز کشور بهصورت اسکناس در منازل، صندوقهای شخصی و خارج از چرخه رسمی اقتصاد نگهداری میشود و اگر ابزار مالی قابلاعتماد، شفاف و با نقدشوندگی مناسب ایجاد شود، این منابع میتواند به سمت فعالیتهای تولیدی و سرمایهگذاری مولد هدایت شود.
مسئله دقیقاً همینجاست؛ صندوق ارزی بیش از آنکه با چالش اقتصادی مواجه باشد، با بحران اعتماد روبهرو است. مردم تجربه سپردههای ارزی سالهای گذشته را فراموش نکردهاند؛ تجربهای که در برخی موارد بهجای بازپرداخت ارز، تسویه ریالی با نرخهای رسمی را به همراه داشت؛ بنابراین دولت نمیتواند صرفاً با اعلام اینکه «تسویه ریالی ممنوع است»، انتظار استقبالی گسترده داشته باشد. سرمایهگذار باید مطمئن باشد ارزی که امروز تحویل میدهد، هنگام نیاز، با همان نوع ارز و بدون موانع اداری به او بازگردانده میشود. از سوی دیگر، نباید نقش رکن ضامن را با تضمین دولت یا بانک مرکزی یکی دانست. پازوکی در این باره میگوید: سرمایهگذار باید بداند که در زمان سررسید یا ابطال واحدها، اصل سرمایه و سود خود را به همان ارز دریافت خواهد کرد. ممنوعیت تسویه ریالی در مقررات اقدامی مثبت است، اما کافی نیست و باید در مقام اجرا نیز رعایت شود. اگر فرد با اسکناس وارد صندوق شده، باید اسکناس پس بگیرد، نه اینکه در تله ابهام ارز معادل و پیچوخم بوروکراسی بانکی گرفتار شود. وی ادامه داد: مردم در بسیاری از موارد ارز را با هدف سوداگری خریداری نمیکنند، بلکه آن را ابزاری برای حفظ ارزش دارایی خود در برابر تورم و کاهش قدرت خرید ریال میدانند. این کارشناس درباره تأثیر این ابزار بر بازار آزاد گفت: این صندوقها بهتنهایی نمیتوانند نرخ ارز را مهار کنند، اما میتوانند بخشی از تقاضای موجود در بازار غیررسمی را کاهش دهند. اگر صندوق ارزی بتواند بازدهی مناسب، نقدشوندگی واقعی و تضمین بازپرداخت ارزی ارائه دهد، بخشی از این تقاضای احتیاطی از بازار غیررسمی خارج و وارد بستری رسمی خواهد شد. حاکم ممکان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز راهاندازی این صندوقها را اقدامی مثبت و در راستای منافع ملی میداند و معتقد است این ابزار میتواند سرمایههای ارزی خانگی را به چرخه رسمی اقتصاد بازگرداند. او تأکید کرد: مهمترین موضوع این است که سرمایهگذار اطمینان یابد ارزی که در صندوق میگذارد، در زمان نیاز با همان شکل ارزی به او بازگردانده خواهد شد.
این صندوقها در صورت طراحی درست، مزیتی کلیدی دارند و میتوانند پلی میان پسانداز ارزی مردم و نیاز ارزی تولیدکنندگان بسازند. صندوق ارزی را بیش از آنکه بتوان نسخهای برای مهار نرخ دلار دانست، باید ابزاری برای مدیریت تقاضا و ساماندهی پساندازهای خرد ارزی تلقی کرد. این ابزارها میتوانند تقاضای احتیاطی بازار آزاد را کاهش دهند، ریسک نگهداری ارز در خانه را از بین ببرند و منابع را به سمت تولید سوق دهند؛ اما دستیابی به همه این مزایا تنها یک پیششرط اساسی دارد: مردم باید باور کنند که شبکه بانکی و دولت، این بار حتی در روزهای سخت نیز به تعهدات ارزی خود پایبند خواهند ماند.
