ترامپ میان تهدید نظامی و هزینههای جنگ گرفتار شد
به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸، خبرگزاری رویترز روز شنبه ۲۳ آبان ۱۴۰۵ در گزارشی به نقل از سه منبع آگاه فاش کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، طی روزهای اخیر به مشاوران ارشد خود گفته است در صورت نبود آنچه واشنگتن «اقدامات تحریکآمیز جدید» از سوی ایران یا نیروهای انصارالله یمن مینامد، ممکن است از حملات نظامی تازه علیه ایران خودداری کند.
این گزارش نشان میدهد رئیسجمهور آمریکا پس از نشستهای امنیتی و دریافت ارزیابیهای اطلاعاتی، همچنان درباره چگونگی ادامه یا پایان درگیری با ایران به تصمیم نهایی نرسیده است.
اهمیت این خبر در آن است که کاخ سفید طی ماههای گذشته تلاش کرده بود با تهدید نظامی، فشار اقتصادی و محاصره دریایی، ایران را به پذیرش مطالبات خود وادار کند؛ اما اکنون گزارش منابع آمریکایی از تردید در کارآمدی تشدید حملات نظامی حکایت دارد.
این تردید را نمیتوان به معنای پایان تهدید آمریکا دانست، اما میتوان آن را نشانهای از پیچیدهتر شدن محاسبات واشنگتن در برابر ایران ارزیابی کرد.
ارزیابی اطلاعاتی آمریکا؛ حمله مجدد مواضع ایران را تغییر نمیدهد
یکی از مهمترین بخشهای گزارش رویترز، ارزیابی دستگاههای اطلاعاتی آمریکا درباره نتایج احتمالی حملات جدید است.
به گفته دو مقام آمریکایی آگاه از این ارزیابیها، نهادهای اطلاعاتی واشنگتن به این جمعبندی رسیدهاند که حملات نظامی تازه احتمالاً تغییر معناداری در مطالبات ایران در مذاکرات ایجاد نخواهد کرد.
این ارزیابی از آن جهت اهمیت دارد که یکی از اهداف اصلی فشار نظامی آمریکا، تغییر محاسبات سیاسی تهران و وادار کردن جمهوری اسلامی به عقبنشینی از مواضع اعلامشده خود بوده است.
اگر حملات بیشتر نتواند به تغییر مواضع ایران منجر شود، دولت آمریکا ناچار خواهد بود هزینههای انسانی، نظامی، اقتصادی و سیاسی هر مرحله جدید از جنگ را در برابر دستاوردهای احتمالی آن بسنجد.
از این منظر، گزارش رویترز بیش از آنکه صرفاً از تغییر لحن ترامپ حکایت داشته باشد، از وجود تردید در اثربخشی گزینه نظامی پرده برمیدارد.
عربستان و ترکیه مخالف دور تازه حملات به ایران
بخش دیگری از گزارش رویترز به رایزنیهای ترامپ با رهبران منطقه اختصاص دارد.
بر اساس این گزارش، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در گفتوگوهای تلفنی با ترامپ خواستار خودداری آمریکا از آغاز دور جدید حملات علیه ایران شدهاند.
رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که ترامپ در گفتوگوی ۳۱ اکتبر با ولیعهد عربستان، از احتمال حمله پس از انتخابات میاندورهای آمریکا سخن گفته بود؛ اما بن سلمان با درخواست خویشتنداری، استدلال کرده است که تحریمهای اقتصادی علیه ایران در حال اثرگذاری است.
در عین حال، اردوغان نیز در تماسهای اخیر بر ضرورت پایان تنش میان ایران و آمریکا تأکید کرده است.
مخالفت این دو کشور با تشدید درگیری را میتوان در چارچوب نگرانی از گسترش ناامنی در منطقه، اختلال در تجارت و انرژی و پیامدهای اقتصادی جنگ ارزیابی کرد.
این مواضع الزاماً به معنای همراهی عربستان و ترکیه با سیاستهای ایران نیست، بلکه نشان میدهد حتی برخی شرکای منطقهای واشنگتن نیز ادامه جنگ گسترده را پرهزینه میدانند.
نگرانی واشنگتن از کاهش ذخایر تسلیحاتی
یکی دیگر از عوامل مؤثر بر محاسبات آمریکا، وضعیت ذخایر تسلیحاتی این کشور است.
رویترز گزارش داده که در جلسات توجیهی ترامپ، موضوع کاهش برخی ذخایر مهمات مورد بررسی قرار گرفته است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، آمریکا در جریان عملیات نظامی گذشته بخش قابل توجهی از مهمات هدایتشونده دقیق و دوربرد خود را مصرف کرده و برخی از این ذخایر هنوز به سطح پیشین بازنگشتهاند.
البته مقام کاخ سفید در واکنش به این گزارش مدعی شده است که ارتش آمریکا مهمات کافی برای تحقق اهداف راهبردی رئیسجمهور در اختیار دارد.
با این حال، طرح موضوع ذخایر تسلیحاتی در ارزیابیهای امنیتی نشان میدهد تصمیم برای آغاز حملات تازه صرفاً تابع اراده سیاسی کاخ سفید نیست و ملاحظات عملیاتی و لجستیکی نیز در آن نقش دارد.
در جنگهای فرسایشی، توان جایگزینی تجهیزات و مهمات مصرفشده میتواند به اندازه قدرت اولیه نظامی اهمیت پیدا کند.
فشار اسرائیل برای جنگ تازه؛ اختلاف در محاسبات متحدان آمریکا
در حالی که عربستان و ترکیه خواستار جلوگیری از تشدید درگیری شدهاند، مقامهای رژیم صهیونیستی همچنان برای آغاز دور دیگری از عملیات نظامی علیه ایران به دولت آمریکا فشار وارد میکنند.
به گزارش رویترز، مقامهای اسرائیلی در رایزنی با واشنگتن بر ضرورت انجام حملات جدید تأکید دارند.
همزمان، ارتش آمریکا نیز گزینههای نظامی خود را حفظ کرده و قرار است ناو هواپیمابر سومی در روزهای آینده به منطقه اعزام شود؛ هرچند طبق گزارش، هدف اولیه از این جابهجایی، جایگزینی یکی از دو ناو فعال است و احتمال حضور همزمان هر سه ناو نیز مطرح شده است.
این تحولات نشان میدهد بررسی گزینه خودداری از حمله، به معنای کنار گذاشتن توان نظامی یا پایان آمادهباش آمریکا نیست.
در واقع، واشنگتن همچنان تلاش میکند تهدید نظامی را در کنار فشار اقتصادی بهعنوان اهرم فشار حفظ کند.
۵۵ درصد آمریکاییها جنگ را ارزش هزینههایش نمیدانند
هزینههای سیاسی جنگ نیز به یکی از چالشهای دولت ترامپ تبدیل شده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز و ایپسوس که پیش از انتخابات سوم نوامبر انجام شد، ۵۵ درصد پاسخدهندگان آمریکایی معتقد بودند جنگ علیه ایران ارزش هزینههای تحمیلشده را نداشته است.
در انتخابات میاندورهای نیز جمهوریخواهان کنترل کنگره را از دست دادند و دموکراتها به اکثریت دست یافتند.
هرچند نمیتوان نتیجه انتخابات را صرفاً به جنگ نسبت داد، گزارش رویترز نشان میدهد مخالفت عمومی با هزینههای درگیری به یکی از عوامل فشار بر دولت ترامپ تبدیل شده است.
افزایش قیمت جهانی سوخت، هزینههای عملیات نظامی و نگرانی از ادامه بحران، میتواند بر تصمیمات سیاسی دولت آمریکا تأثیر بگذارد.
فشار اقتصادی به جای حمله نظامی؛ تغییر ابزار یا تغییر راهبرد؟
با وجود تردید درباره حملات جدید، نشانهای از کنار گذاشتن سیاست فشار علیه ایران در گزارش رویترز دیده نمیشود.
بر اساس ارزیابیهای نقلشده از دستگاههای اطلاعاتی آمریکا، واشنگتن معتقد است تحریمها و محاصره دریایی بر اقتصاد ایران فشار وارد کرده و میتواند این فشار را ادامه دهد.
بنابراین، احتمال خودداری از حملات تازه را نباید با پایان سیاست تقابل آمریکا اشتباه گرفت.
ممکن است دولت ترامپ در مقطع کنونی ترجیح دهد به جای پذیرش هزینههای یک عملیات نظامی جدید، بر فشار اقتصادی، محاصره دریایی و تهدید به استفاده از نیروی نظامی تکیه کند.
از سوی دیگر، روشن نیست چنین رویکردی بتواند اختلافات اساسی تهران و واشنگتن را حل کند؛ بهویژه آنکه طبق ارزیابیهای نقلشده در گزارش رویترز، حملات جدید نیز احتمالاً مواضع ایران را تغییر نخواهد داد.
تردید ترامپ نشانه پایان تهدید نیست
گزارش امروز رویترز تصویری از پیچیدگی تصمیمگیری در کاخ سفید ارائه میدهد؛ از یک سو فشار رژیم صهیونیستی برای تشدید حملات ادامه دارد و از سوی دیگر مخالفت برخی متحدان منطقهای، هزینههای سیاسی جنگ، نگرانی درباره ذخایر مهمات و ارزیابی محدود بودن اثربخشی حملات جدید، تصمیم واشنگتن را دشوار کرده است.
در چنین شرایطی، تردید ترامپ را میتوان نشانهای از افزایش هزینههای ادامه جنگ و محدودیت گزینههای پیش روی آمریکا دانست؛ اما هنوز نمیتوان از عقبنشینی قطعی واشنگتن یا پایان خطر درگیری نظامی سخن گفت.
آنچه اکنون اهمیت دارد، فاصله میان تهدیدهای سیاسی آمریکا و محاسبات واقعی این کشور درباره هزینه و فایده تشدید جنگ است؛ فاصلهای که میتواند بر آینده تحولات منطقه غرب آسیا تأثیر بگذارد.


