روش‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری در طلا وجود دارد؛ از خرید سکه، شمش و طلای آب‌شده گرفته تا صندوق‌های طلا، گواهی سپرده و پلتفرم‌های آنلاین. تفاوت این روش‌ها فقط در شکل دارایی نیست. هزینه خریدوفروش، نقدشوندگی، شیوه نگهداری، حداقل سرمایه موردنیاز و ریسک‌های هر روش نیز با یکدیگر فرق دارد.
به همین دلیل نمی‌توان یک روش را برای همه افراد بهترین گزینه دانست. ممکن است برای کسی که می‌خواهد دارایی را مستقیماً در اختیار داشته باشد، طلای فیزیکی بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا محسوب شود، اما شخصی که دغدغه و نگرانی از نگهداری و سرقت طلا را دارد، صندوق طلا انتخاب مناسب‌تری باشد. در ادامه، روش‌های مختلف سرمایه‌گذاری در طلا را بررسی و مقایسه می‌کنیم تا بتوانید متناسب با سرمایه، هدف و شرایط خود گزینه مناسب‌تری انتخاب کنید.
بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا را با چه معیارهایی انتخاب کنیم؟
هزینه خرید و فروش
قیمت طلا تنها هزینه‌ای نیست که هنگام سرمایه‌گذاری پرداخت می‌کنید. بسته به روشی که انتخاب می‌کنید، ممکن است با هزینه‌هایی مانند اجرت، کارمزد معامله، اختلاف قیمت خرید و فروش، حباب قیمت یا هزینه نگهداری روبه‌رو شوید.
این تفاوت زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که قصد سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت داشته باشید. هرچه فاصله قیمت خرید و فروش بیشتر باشد، قیمت طلا باید رشد بیشتری کند تا سرمایه‌گذار فقط هزینه ورود و خروج خود را جبران کند.
نقدشوندگی
یکی دیگر از معیارهای مهم، امکان تبدیل سرمایه به پول نقد است. بااین‌حال، نقدشوندگی را نباید فقط به این معنا در نظر گرفت که «برای این دارایی خریدار وجود دارد».
باید چند سؤال را هم‌زمان بررسی کرد:
- آیا امکان فروش سریع دارایی وجود دارد؟
- آیا می‌توان فقط بخشی از سرمایه را فروخت؟
- اختلاف قیمت خریدوفروش چقدر است؟
- پس از فروش، دریافت وجه چقدر زمان می‌برد؟
برای مثال، اگر یک شمش بزرگ خریداری کرده باشید، برای برداشت بخشی از سرمایه معمولاً ناچارید کل شمش را بفروشید. در مقابل، اگر سرمایه میان چند قطعه کوچک یا واحدهای یک ابزار مالی تقسیم شده باشد، امکان فروش بخشی از آن ساده‌تر خواهد بود.
میزان سرمایه اولیه
روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا از نظر حداقل مبلغ موردنیاز نیز یکسان نیستند. خرید بعضی از انواع طلای فیزیکی نیازمند سرمایه بیشتری است، درحالی‌که برخی صندوق‌ها یا پلتفرم‌های آنلاین امکان شروع با مبلغ پایین‌تری را فراهم می‌کنند.
البته امکان خرید با سرمایه کم به‌تنهایی یک مزیت قطعی نیست. در برخی محصولات فیزیکی، خرید قطعات بسیار کوچک می‌تواند باعث افزایش هزینه نسبی خرید شود. بنابراین باید علاوه بر مبلغ ورود، هزینه‌ای را که به ازای هر گرم طلا پرداخت می‌کنید نیز در نظر بگیرید.
مالکیت و نگهداری
در خرید طلای فیزیکی، خود سرمایه‌گذار مسئول نگهداری از دارایی است. این موضوع کنترل مستقیم بیشتری ایجاد می‌کند، اما در مقابل ریسک‌هایی مانند سرقت یا مفقودی را نیز به همراه دارد.
در روش‌هایی مانند صندوق‌های طلا، سرمایه‌گذار واحد یک صندوق را در اختیار دارد و نیازی نیست طلای فیزیکی را در خانه یا صندوق امانات نگهداری کند. در پلتفرم‌های آنلاین نیز باید مشخص باشد که کاربر دقیقاً مالک چه چیزی می‌شود، طلا کجا نگهداری می‌شود و شرایط تحویل فیزیکی یا فروش آن چیست.
میزان تجربه
برخی روش‌ها برای فردی که تجربه کمی در بازار طلا دارد ساده‌ترند و برخی دیگر نیازمند دقت بیشتری در تشخیص اصالت، عیار، حباب یا شرایط بازار هستند.
برای مثال، خرید طلای آب‌شده می‌تواند هزینه‌های جانبی کمتری نسبت به طلای زینتی داشته باشد، اما تشخیص اصالت و خرید از فروشنده معتبر اهمیت زیادی پیدا می‌کند. به همین دلیل، بهترین روش فقط به میزان بازده احتمالی مربوط نیست؛ باید ببینید چه مقدار زمان، تجربه و مسئولیت برای مدیریت سرمایه خود می‌پذیرید.
مقایسه روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا
جدول زیر تفاوت مهم روش‌های اصلی سرمایه‌گذاری در طلا را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهد:
| روش سرمایه‌گذاری | مزیت این روش | پیش از خرید به چه نکته‌ای توجه کنیم؟ |
|---|---|---|
| طلای آب‌شده | خرید طلای فیزیکی بدون پرداخت اجرت ساخت زیورآلات | عیار و اصالت باید به دقت بررسی شود |
| طلای دست‌دوم | استفاده از زیورآلات با هزینه ساخت کمتر از طلای نو | بررسی عیار و سلامت قطعه |
| شمش طلا | استاندارد مشخص و مناسب نگهداری فیزیکی | شمش‌های کوچک‌تر هزینه‌های بالاتری دارند |
| سکه بانکی | بازار شناخته‌شده و خریدوفروش نسبتاً آسان | احتمال وجود حباب در قیمت سکه |
| طلای زینتی | استفاده از طلا در کنار پس‌انداز | اجرت و هزینه‌های جانبی خرید هنگام فروش برنمی‌گردند |
| صندوق طلا | بدون نگهداری فیزیکی طلا | سرمایه‌گذار مالک مستقیم شمش یا سکه مشخصی نیست |
| پلتفرم‌های آنلاین طلا | خرید تدریجی و حتی کمتر از یک گرم با پرداخت ریالی و حتی قسطی | اعتبار پلتفرم، کارمزد و شرایط برداشت پول یا تحویل طلا |
| تتر گلد | معامله شبانه‌روزی طلای دیجیتال و انتقال به کیف پول | دقت در نحوه نگهداری توکن طلا در کیف پول، محدودیت برای کاربران ایرانی |
| گواهی سپرده شمش طلا | خرید مقدار مشخصی طلا که در خزانه مورد تأیید بورس کالا نگهداری می‌شود | هزینه انبارداری و شرایط تحویل فیزیکی |
معرفی انواع روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا
برای انتخاب بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا، ابتدا نحوه خرید و فروش، هزینه‌ها و محدودیت‌های هر گزینه را بررسی می‌کنیم.
خرید طلای آب‌شده
طلای آب‌شده از ذوب طلاهای شکسته، قدیمی و قطعات باقی‌مانده از ساخت زیورآلات به دست می‌آید. مزیت اصلی آن برای سرمایه‌گذاری این است که هزینه طراحی و ساخت زیورآلات را نمی‌پردازید. البته نداشتن اجرت ساخت به معنی خرید بدون هزینه جانبی نیست و باید سود یا کارمزد فروشنده و اختلاف قیمت خرید و فروش را هم در نظر بگیرید.
نکته مهم در خرید طلای آب‌شده، اطمینان از عیار یا میزان خلوص طلا است. عیار این طلا با آزمایشی به نام «ری‌گیری» مشخص می‌شود و کد شناسایی آزمایش، که به آن «انگ» می‌گویند، روی قطعه حک می‌شود. با استعلام این کد می‌توان اطلاعات آزمایش را بررسی کرد، اما معتبر بودن کد به‌تنهایی اصالت قطعه‌ای را که می‌خرید ثابت نمی‌کند.
به همین دلیل، خرید از فروشنده دارای مجوز و دریافت فاکتوری که وزن، عیار و مشخصات معامله در آن درج شده باشد، اهمیت دارد. اگر تجربه‌ای در این بازار ندارید، صرفاً به عبارت «بدون اجرت» تکیه نکنید و پیش از پرداخت، از قابل‌بررسی بودن مشخصات طلا مطمئن شوید.
طلای آب‌شده برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
طلای آب‌شده بیشتر برای کسانی مناسب است که هدف اصلی‌شان سرمایه‌گذاری روی خود طلاست و نمی‌خواهند هزینه‌ای بابت طراحی یا اجرت ساخت محصولات زینتی پرداخت کنند.
این روش می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که مبلغ متوسط یا بالاتری در اختیار دارند و قصد نگهداری طلا برای مدت طولانی‌تری دارند جذاب باشد.
خرید طلای دست‌دوم
طلای دست‌دوم همان زیورآلاتی است که قبلاً استفاده شده و دوباره برای فروش عرضه می‌شود. نداشتن اجرت ساخت باعث شده این گزینه برای افرادی که قصد خرید طلا برای سرمایه‌گذاری دارند، جذاب باشد. البته طلای دست‌دوم با طلای نو و کم‌اجرت تفاوت دارد. طلای کم‌اجرت تازه ساخته شده و هزینه ساخت آن در مقایسه با زیورآلات پرکار کمتر است.
در بررسی قیمت این محصولات، وزن و عیار طلا اهمیت دارد. اگر قطعه دارای سنگ یا نگین باشد، باید مشخص شود چه مقدار از مبلغ خرید را بابت طلا می‌پردازید و فروشنده هنگام بازخرید، سنگ و نگین را چگونه قیمت‌گذاری می‌کند. ممکن است بخشی از هزینه‌ای که برای ظاهر قطعه پرداخت کرده‌اید، هنگام فروش به شما برنگردد.
بسیاری از افراد هنگام مقایسه طلای آب شده یا دست دوم تصور می‌کنند تفاوت مهمی میان این دو وجود ندارد، در حالی که انتخاب مناسب به هدف سرمایه‌گذاری، میزان بودجه و شیوه نگهداری طلا بستگی دارد.
طلای دست دوم برای چه کسانی مناسب است؟
طلای دست دوم بیشتر برای افرادی مناسب است که می‌خواهند هم طلای فیزیکی در اختیار داشته باشند و هم امکان استفاده شخصی از آن را حفظ کنند. این گزینه می‌تواند برای کسانی که خرید زیورآلات را بخشی از سرمایه‌گذاری خود می‌دانند جذاب باشد. البته هنگام خرید، توجه به اصالت، عیار و سلامت قطعه اهمیت زیادی دارد.
خرید شمش طلا
شمش طلا معمولاً خلوص بیشتری از زیورآلات ۱۸ عیار دارد و در وزن‌های مختلف، از یک‌گرمی تا قطعات بزرگ، فروخته می‌شود. برای شناخت عیار آن، به عدد روی شمش توجه کنید. مثلاً ۹۹۹٫۹ یعنی ۹۹٫۹۹ درصد آن طلای خالص (۲۴ عیار) است. البته این عدد به‌تنهایی اصالت شمش را ثابت نمی‌کند. اعتبار فروشنده و فاکتوری که وزن، عیار و نام تولیدکننده در آن ثبت شده باشد، هنگام خرید اهمیت دارد.
قیمت تمام‌شده شمش علاوه بر ارزش طلا، هزینه تولید و سود فروشنده را هم شامل می‌شود. این هزینه‌های اضافه معمولاً به‌ازای هر گرم در شمش‌های کوچک بیشتر است. برای همین، یک شمش ده‌گرمی ممکن است از دو شمش پنج‌گرمی با همان عیار ارزان‌تر تمام شود.
هنگام انتخاب طلای ۱۸ عیار یا ۲۴ عیار باید در نظر داشته باشید که عیار بالاتر به تنهایی به معنای سود بیشتر نیست.
شمش طلا برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
شمش برای کسانی مناسب است که هدفشان نگهداری فیزیکی طلا با مشخصات استاندارد و شفاف است. وجود وزن و عیار مشخص می‌تواند مقایسه محصولات مختلف را ساده‌تر کند و شمش را به گزینه‌ای قابل‌فهم برای سرمایه‌گذاران بلندمدت تبدیل کند.
سرمایه‌گذاران این نکته را باید در نظر بگیرند که اگر بخش زیادی از سرمایه صرف خرید یک شمش بزرگ شود، برای نقد کردن تنها بخشی از دارایی ناچار به فروش کل آن خواهند بود. به همین دلیل، افرادی که احتمال می‌دهند در آینده به بخشی از سرمایه خود نیاز پیدا کنند، بهتر است سرمایه را میان چند شمش با وزن‌های مختلف تقسیم کنند.
خرید سکه
هنگام انتخاب بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا می‌توانید به خرید سکه هم فکر کنید. تمام‌سکه، نیم‌سکه، ربع‌سکه و سکه گرمی از گزینه‌های رایج سرمایه‌گذاری در بازار طلای ایران هستند. سکه‌های رایج بانک مرکزی، شامل تمام‌سکه، نیم‌سکه، ربع‌سکه و سکه گرمی، عیار ۹۰۰ در هزار یا ۲۱٫۶ عیار دارند. یعنی ۹۰ درصد وزن آنها طلاست. تمام‌سکه امامی و بهار آزادی طرح قدیم هرکدام حدود ۸٫۱۳ گرم، نیم‌سکه ۴٫۰۷ گرم، ربع‌سکه ۲٫۰۳ گرم و سکه گرمی ۱٫۰۱ گرم وزن دارند.
یکی از نکات مهمی که پیش از خرید سکه باید بدانید، حباب سکه است. اما منظور از حباب چیست؟
گاهی مبلغی که برای خرید سکه می‌پردازید، بیشتر از ارزش طلای داخل آن است. به این اختلاف قیمت، حباب می‌گویند. مثلاً فرض کنید طلای موجود در یک سکه ۸۰ میلیون تومان ارزش دارد، اما همان سکه در بازار ۱۰۰ میلیون تومان فروخته می‌شود. در این حالت، سکه ۲۰ میلیون تومان حباب دارد. هنگام خرید، باید بدانید چه مقدار از پولتان را بابت این حباب می‌پردازید. هنگام فروش هم تغییر حباب روی سود و زیانتان اثر می‌گذارد. اگر حباب نسبت به زمان خرید کاهش پیدا کند، ممکن است سودتان کمتر شود یا حتی ضرر کنید، بدون اینکه قیمت خود طلا افت کرده باشد.
اگر بودجه‌تان به خرید سکه بانکی نمی‌رسد، می‌توانید سراغ پلاک‌های طلای کم‌وزن بروید که در بازار به «سکه پارسیان» معروف‌اند. پارسیان در واقع یک قطعه طلای معمولاً ۱۸ عیار است که شرکت‌های خصوصی تولید می‌کنند و با سکه بانک مرکزی فرق دارد.
این قطعات در وزن‌های کم هم فروخته می‌شوند. مثلاً پارسیان ۱۰۰ سوتی، یک‌دهم گرم و پارسیان ۵۰۰ سوتی، نیم گرم وزن دارد. پس «سوت» واحد وزن است و هر هزار سوت برابر با یک گرم است. برای خرید هر نوع سکه یا پلاک طلا، به فروشنده دارای پروانه کسب مرتبط مراجعه کنید و فاکتور شامل مشخصات فروشنده و محصول بگیرید. بسته‌بندی و هولوگرام به‌تنهایی اصالت طلا را ثابت نمی‌کنند و نمونه‌های تقلبی هم می‌توانند ظاهر مشابهی داشته باشند.
سکه طلا برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
سکه طلا برای افرادی مناسب است که می‌خواهند روی طلای فیزیکی سرمایه‌گذاری کنند و در عین حال امکان خریدوفروش راحت‌تری داشته باشند. بازار سکه شناخته‌شده است و قیمت آن هم به‌صورت عمومی قابل پیگیری است. البته قبل از خرید، بهتر است حباب سکه را هم بررسی کنید چون می‌تواند روی بازده سرمایه‌گذاری اثر بگذارد.
خرید طلای زینتی
با خرید النگو، زنجیر یا انگشتر، پس‌اندازی دارید که می‌توانید از آن استفاده هم بکنید. البته هنگام خرید طلای نو، بابت طراحی و ساخت آن هم پول می‌پردازید که به آن «اجرت ساخت» می‌گویند. این مبلغ، همراه با سود فروشنده و مالیات، موقع فروش به شما برنمی‌گردد و طلافروش معمولاً وزن طلایتان را تنها با نرخ خرید روز حساب می‌کند. به همین دلیل، ممکن است قیمت طلا رشد کرده باشد، اما هنوز نتوانید آن را بدون ضرر بفروشید.
اگر هدف اصلی شما خرید طلا برای سرمایه‌گذاری است، بین مدل‌هایی که می‌پسندید، اجرت را هم مقایسه کنید. دو قطعه با وزن و عیار یکسان ممکن است فقط به‌خاطر تفاوت هزینه ساخت، قیمت متفاوتی داشته باشند. اگر مدل نگین‌دار انتخاب می‌کنید، وزن و قیمت نگین را جدا بپرسید تا بدانید چه مقدار از پولتان بابت خود طلاست.
البته این نکته را هم در نظر بگیرید که بررسی بهترین زمان خرید طلا هم اهمیت دارد، چون قیمتی که در آن خرید می‌کنید بر هزینه تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌تان اثر می‌گذارد.
طلای زینتی برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
طلای زینتی زمانی انتخاب منطقی‌تری است که هدف خرید فقط سرمایه‌گذاری نباشد و فرد بخواهد از طلا استفاده شخصی نیز داشته باشد.
مزیت اصلی این روش همین قابلیت استفاده است. اما اگر هدف صرفاً حفظ ارزش سرمایه باشد، هزینه‌هایی مانند اجرت ساخت می‌تواند باعث شود طلای زینتی نسبت به برخی گزینه‌های دیگر نقطه شروع گران‌تری داشته باشد.
سرمایه‌گذاری در صندوق‌های طلا
با خرید واحدهای صندوق طلا، می‌توانید با مبلغی کمتر از قیمت یک سکه وارد بازار طلا شوید. هر «واحد» سهم کوچکی از دارایی‌های صندوق است. این صندوق‌ها بیشتر سرمایه خود را در اوراقی قرار می‌دهند که پشتوانه آنها سکه و شمش طلاست. بنابراین نیازی ندارید خودتان طلا را تحویل بگیرید یا جایی برای نگهداری آن پیدا کنید. برای شروع، باید ثبت‌نام و احراز هویت سجام را انجام دهید، کد بورسی بگیرید و در یک کارگزاری حساب باز کنید. سپس به راحتی می‌توانید نام صندوق را در سامانه معاملاتی کارگزاری جست‌وجو کنید و سفارش خرید بدهید.
پیش از خرید، قیمت هر واحد را با ارزش خالص دارایی آن یا NAV مقایسه کنید. این عدد نشان می‌دهد پشت هر واحد صندوق، چه مقدار دارایی پس از کسر بدهی‌ها وجود دارد. مثلاً اگر NAV هر واحد ۱۰ هزار تومان باشد و آن را ۱۱ هزار تومان بخرید، ۱۰ درصد بیشتر از ارزش دارایی آن پول داده‌اید.
این اختلاف همان حباب صندوق است و کاهش آن می‌تواند به شما ضرر بزند. خرید و فروش واحدها هم کارمزد دارد و فقط در ساعت‌های معاملاتی صندوق انجام می‌شود. صندوق طلا سود تضمینی ندارد و با افت بازار طلا، ارزش سرمایه شما هم ممکن است کاهش پیدا کند.
صندوق طلا برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
صندوق طلا برای افرادی مناسب‌تر است که می‌خواهند در معرض تغییرات قیمت طلا قرار بگیرند، اما نمی‌خواهند مسئول نگهداری طلای فیزیکی باشند. امکان خریدوفروش واحدهای صندوق در بازار سرمایه و قابلیت سرمایه‌گذاری با مبالغ نسبتاً پایین از مهم‌ترین ویژگی‌های این روش است.
در مقابل، سرمایه‌گذار باید بداند که خرید واحد صندوق به معنی تحویل یا مالکیت مستقیم یک قطعه شمش یا سکه مشخص نیست.
خرید طلا از پلتفرم‌های آنلاین
در پلتفرم‌های آنلاین می‌توانید به‌اندازه بودجه‌تان طلا بخرید، حتی اگر پولتان به یک گرم نرسد. بعد از ثبت‌نام و احراز هویت، مبلغ یا وزن موردنظرتان را انتخاب می‌کنید و طلای خریداری‌شده به موجودی حسابتان اضافه می‌شود. این روش برای کسی که می‌خواهد هر ماه مبلغی را به طلا تبدیل کند، مناسب است؛ چراکه خرید تدریجی را آسان‌تر می‌کند.
شما نگهداری طلا را به پلتفرم می‌سپارید و هر وقت قصد فروش داشته باشید، طبق شرایط همان سامانه اقدام می‌کنید. البته معمولا امکان تحویل فیزیکی هم وجود دارد، اما حداقل وزن قابل‌تحویل، هزینه و محل دریافت را باید از قبل بررسی کنید.
قبل از خرید، اعتبار مجوز پلتفرم و شرایط نگهداری و تحویل طلا را بررسی کنید. حتی اگر طلا در بانک نگهداری شود، بانک معاملات شما را تضمین نمی‌کند و مسئولیت تحویل همچنان با پلتفرم است. علاوه بر کارمزد، به اختلاف قیمت خریدوفروش هم توجه کنید تا هزینه واقعی معامله مشخص شود.
برخی از پلتفرم‌های آنلاین طلا امکان خرید قسطی را فراهم می‌کنند. برای انتخاب بهترین سایت خرید قسطی طلا، باید مجموع مبلغ بازپرداخت، کارمزدها و زمان تحویل طلا را در پلفترم‌های مختلف مقایسه کنید.
خرید طلا از پلتفرم‌های آنلاین برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
پلتفرم‌های آنلاین می‌توانند برای کسانی مناسب باشند که قصد دارند با مبالغ کوچک‌تر و به‌صورت تدریجی طلا خریداری کنند.
البته شما قبل از خرید باید در مورد سوالات زیر اطلاعات کسب کرده باشید:
- طلای خریداری‌شده دقیقاً چه ماهیتی دارد؟
- دارایی کاربران کجا و چگونه نگهداری می‌شود؟
- امکان تحویل فیزیکی تحت چه شرایطی وجود دارد؟
- هزینه خرید و فروش چقدر است؟
- برداشت وجه یا فروش دارایی چگونه انجام می‌شود؟
وجود طلای فیزیکی در خزانه یا بانک به‌تنهایی به این معنی نیست که بانک طرف معامله کاربر است یا عملکرد پلتفرم را تضمین می‌کند. بنابراین، نوع رابطه حقوقی میان کاربر، پلتفرم و محل نگهداری دارایی باید روشن باشد.
خرید توکن طلا
در بازار ارزهای دیجیتال هم می‌توانید دارایی‌هایی بخرید که پشتوانه آنها طلاست. یکی از این گزینه‌ها تتر گلد (XAUT) است که طبق اعلام شرکت تتر، هر واحد از آن پشتوانه‌ای معادل یک اونس تروا، یعنی حدود ۳۱٫۱ گرم طلای خالص دارد. این طلا در خزانه‌های سوئیس نگهداری می‌شود و شما توکنی را در اختیار دارید که نماینده یا سند مالکیت شما بر آن طلاست.
اگر قیمت طلا را بر اساس اونس دنبال می‌کنید، دانستن اینکه هر اونس طلا چند گرم است کمک می‌کند قیمت جهانی را راحت‌تر به واحدهای رایج بازار ایران تبدیل و مقایسه کنید.
یکی از مزایای خرید آن، این است که لازم نیست یک واحد کامل بخرید، چون صرافی‌هایی که از معامله این ارز پشتیبانی می‌کنند، امکان خرید مقدارهای کوچک را هم فراهم کرده‌اند. معاملات تتر گلد شبانه‌روزی است و قیمت آن همراه با بازار جهانی طلا بالا و پایین می‌رود.
یکی از نکاتی که کاربران ایرانی در مورد این نوع طلاها باید در نظر داشته باشند، ریسک ناشر توکن است. برخی شرکت‌های صادرکننده، مانند تتر، استفاده از خدمات خود را برای کاربران برخی کشورها از جمله ایران ممنوع کرده‌اند. بنابراین، حتی اگر خرید توکن طلا از بازار ثانویه امکان‌پذیر باشد، ممکن است کاربر به خدمات رسمی ناشر، بازخرید مستقیم یا برخی امکانات مرتبط با توکن دسترسی نداشته باشد.
خرید توکن‌های طلا برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
توکن طلا بیشتر برای افرادی مناسب است که با کیف پول ارز دیجیتال، شبکه‌های بلاک چین و نحوه نگهداری دارایی دیجیتال آشنا هستند و می‌خواهند بدون خرید طلای فیزیکی روی قیمت طلا سرمایه‌گذاری کنند.
در این روش باید نکاتی مانند ریسک ناشر، پشتوانه طلا، قرارداد هوشمند، نقدشوندگی و امنیت کیف پول را هم در نظر گرفت.
خرید گواهی سپرده طلا در بورس کالا
با خرید گواهی سپرده، طلا به نام شماست، اما در خزانه‌ای مورد تأیید بورس کالا نگهداری می‌شود. مثلاً هر گواهی سپرده شمش طلا معادل ۰٫۱ گرم یا ۱۰۰ سوت طلا با عیار معاملاتی ۹۹۵ است. یعنی با خرید ۱۰ گواهی، صاحب یک گرم طلا می‌شوید، بدون اینکه لازم باشد یک شمش کامل بخرید و آن را در خانه نگه دارید.
تفاوتش با صندوق طلا هم در همین مالکیت است. در صندوق، سهمی از مجموعه دارایی‌های صندوق را می‌خرید، اما گواهی سپرده نشان می‌دهد مقدار مشخصی از طلای موجود در خزانه متعلق به شماست.
برای خرید گواهی شمش، پس از ثبت‌نام و احراز هویت سجام، باید از طریق کارگزاری کد بازار مالی بورس کالا بگیرید. علاوه بر کارمزد معامله، بابت نگهداری طلا در خزانه هم هزینه انبارداری می‌پردازید. هر زمان قصد فروش داشتید، می‌توانید در ساعت‌های معاملاتی سفارش فروش گواهی‌هایتان را ثبت کنید.
دریافت خود شمش هم امکان‌پذیر است، ولی با خرید چند گرم نمی‌توان درخواست تحویل داد. طبق شرایط فعلی، برای ثبت درخواست تحویل یک شمش کامل باید حداقل ۱۱ هزار گواهی داشته باشید. پس از مشخص‌شدن وزن و عیار شمش تحویلی، گواهی‌های اضافه به دارایی قابل‌معامله شما برمی‌گردد.
گواهی سپرده طلا برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
گواهی سپرده برای سرمایه‌گذارانی مناسب است که می‌خواهند روی طلای مشخصی که در زیرساخت رسمی نگهداری می‌شود سرمایه‌گذاری کنند، بدون اینکه از همان ابتدا مسئول نگهداری فیزیکی آن باشند. این ابزار می‌تواند میان مالکیت مبتنی بر طلا و معامله در بازار سرمایه نوعی پل ایجاد کند.
بااین‌وجود، شرایط تحویل فیزیکی، هزینه‌های نگهداری و حداقل مقدار لازم برای دریافت دارایی باید قبل از خرید بررسی شود؛ زیرا مقررات و شرایط عملیاتی می‌توانند تغییر کنند.
بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا برای شرایط مختلف
بعد از بررسی روش‌های مختلف، سؤال اصلی این است که کدام گزینه با شرایط شما تناسب بیشتری دارد. بهترین روش را نمی‌توان بدون توجه به میزان سرمایه، هدف خرید و نوع دسترسی موردنیاز مشخص کرد. در ادامه چند سناریوی رایج را بررسی می‌کنیم.
اگر سرمایه کمی دارید
اگر قصد دارید با مبلغ نسبتاً کم وارد بازار شوید یا هر ماه بخشی از درآمد خود را به طلا اختصاص دهید، انعطاف‌پذیری در مبلغ خرید اهمیت زیادی پیدا می‌کند. صندوق‌های طلا و برخی پلتفرم‌های آنلاین امکان شروع با مبالغ پایین‌تری را فراهم می‌کنند و برای خریدهای دوره‌ای قابل‌بررسی‌اند.
در بازار فیزیکی نیز قطعات کوچک وجود دارند، اما باید هزینه خرید به ازای هر گرم را بررسی کنید. کوچک‌تر شدن قطعه همیشه به معنی سرمایه‌گذاری بهینه‌تر نیست، زیرا بعضی هزینه‌های تولید یا بسته‌بندی در قطعات کوچک سهم بیشتری از قیمت نهایی دارند.
بنابراین، برای سرمایه کم فقط حداقل مبلغ خرید را مقایسه نکنید؛ هزینه واقعی ورود و خروج را نیز در نظر بگیرید.
اگر مالکیت فیزیکی طلا برایتان مهم است
اگر ترجیح می‌دهید خود دارایی را در اختیار داشته باشید، سکه، شمش و طلای آب‌شده گزینه‌های اصلی هستند. انتخاب میان آنها به اولویت شما بستگی دارد.
سکه بازار شناخته‌شده‌تری دارد، اما حباب آن باید بررسی شود. شمش ساختار استانداردتری دارد، اما اندازه قطعه روی هزینه و امکان فروش جزئی تأثیر می‌گذارد. طلای آب‌شده نیز می‌تواند هزینه‌های جانبی کمتری داشته باشد، اما اطمینان از عیار و اصالت آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برای این گروه از سرمایه‌گذاران، سؤال اصلی این نیست که «کدام طلا بازده بیشتری دارد؟»؛ چون در نهایت قیمت همه آنها تا حد زیادی به بازار طلا وابسته است. تفاوت مهم‌تر در هزینه خرید، حباب، اصالت و امکان فروش است.
اگر نمی‌خواهید درگیر نگهداری طلای فیزیکی شوید
اگر نگهداری طلا در خانه یا صندوق امانات برایتان مناسب نیست، ابزارهای غیرفیزیکی می‌توانند گزینه قابل‌بررسی باشند. صندوق‌های طلا، گواهی سپرده و بعضی پلتفرم‌های آنلاین هر سه می‌توانند نیاز به نگهداری شخصی طلا را کاهش دهند، اما ماهیت آنها یکسان نیست.
در صندوق طلا، واحد یک صندوق سرمایه‌گذاری را خریداری می‌کنید. در گواهی سپرده، ساختار مالکیت و پشتوانه دارایی متفاوت است. در پلتفرم آنلاین نیز باید شرایط مالکیت و نگهداری مشخص‌شده توسط همان ارائه‌دهنده را بررسی کنید.
بنابراین، تنها به عبارت «نگهداری امن» اکتفا نکنید. ببینید دارایی دقیقاً متعلق به چه کسی است، کجا نگهداری می‌شود و در صورت فروش یا درخواست تحویل چه اتفاقی می‌افتد.
اگر ممکن است به بخشی از پولتان نیاز پیدا کنید
برای این گروه، امکان فروش جزئی سرمایه اهمیت زیادی دارد. فرض کنید کل سرمایه خود را صرف خرید یک شمش بزرگ کنید. اگر بعداً فقط به ۲۰ درصد پول نیاز داشته باشید، ممکن است ناچار شوید کل شمش را بفروشید.
اما اگر سرمایه میان چند قطعه کوچک‌تر یا واحدهای قابل‌تقسیم یک ابزار مالی توزیع شده باشد، می‌توانید فقط بخشی از دارایی را بفروشید.
البته قابلیت تقسیم بیشتر ممکن است هزینه‌هایی هم داشته باشد. برای مثال، خرید چند شمش کوچک می‌تواند نسبت به یک شمش بزرگ هزینه بیشتری ایجاد کند. بنابراین، باید میان هزینه کمتر و انعطاف بیشتر تعادل برقرار کنید.
اگر تازه‌کار هستید
برای سرمایه‌گذار تازه‌کار، سادگی ساختار و امکان بررسی اطلاعات اهمیت زیادی دارد. روش‌هایی که نیازمند تشخیص تخصصی عیار و اصالت هستند، ممکن است برای فردی که تجربه کافی ندارد پیچیده‌تر باشند.
این موضوع به معنی نامناسب بودن طلای آب‌شده یا سایر ابزارها نیست؛ بلکه نشان می‌دهد تازه‌کارها باید اهمیت بیشتری به محل خرید، مدارک دارایی و نحوه استعلام بدهند. همچنین روش‌هایی مانند صندوق‌های طلا می‌توانند از نظر نگهداری ساده‌تر باشند، اما نیازمند شناخت اولیه از سازوکار معاملات بورسی، NAV و شرایط صندوق هستند. بنابراین، بهتر است روشی را انتخاب کنید که علاوه بر هزینه مناسب، ساختار آن را نیز به‌خوبی درک می‌کنید.
قبل از خرید طلا به چه نکاتی توجه کنیم؟
نوع طلایی که می‌خرید مهم است، اما قبل از پرداخت باید چند عامل را هم بررسی کنید تا بدانید دقیقا بابت چه چیزی پول می‌دهید و هنگام فروش با چه شرایطی روبه‌رو خواهید شد.
- عیار و اصالت طلا را بررسی کنید: فقط به ظاهر، بسته‌بندی یا عدد حک‌شده روی طلا اکتفا نکنید. از فروشنده معتبر خرید کنید و فاکتوری بگیرید که وزن، عیار و مشخصات محصول در آن ثبت شده باشد.
- اجرت، مالیات و هزینه‌های جانبی را حساب کنید: بخشی از مبلغ خرید ممکن است مربوط به اجرت ساخت، سود فروشنده یا کارمزد معامله باشد. قبل از خرید بررسی کنید چه مقدار از پول شما صرف خود طلا می‌شود و چه مقدار بابت این هزینه‌ها پرداخت می‌کنید.
- حباب قیمت را جدی بگیرید: در محصولاتی مثل سکه یا حتی واحدهای صندوق طلا، قیمت بازار ممکن است با ارزش واقعی دارایی فاصله داشته باشد. حباب بالا می‌تواند باعث شود حتی با رشد قیمت طلا، سود شما کمتر از انتظار باشد.
- اختلاف قیمت خرید و فروش و کارمزد را بسنجید: قبل از خرید ببینید همان نوع طلا با چه فاصله‌ای نسبت به قیمت فروش از شما بازخرید می‌شود. هرچه این فاصله بیشتر باشد، طلا برای اینکه وارد سود شود باید رشد بیشتری را جبران کند.
یک مقایسه ساده؛ هزینه پنهان خرید چقدر اهمیت دارد؟
فرض کنید دو نفر هرکدام مبلغ یکسانی برای خرید طلا در اختیار دارند:
سرمایه‌گذار اول روشی را انتخاب می‌کند که هزینه ورود و اختلاف قیمت خریدوفروش آن پایین‌تر است. سرمایه‌گذار دوم محصولی می‌خرد که علاوه بر ارزش طلا، هزینه‌های بیشتری در قیمت آن وجود دارد. اگر قیمت طلا بلافاصله بعد از خرید تغییری نکند و هر دو نفر تصمیم به فروش بگیرند، مبلغ دریافتی آنها الزاماً یکسان نخواهد بود.
به همین دلیل، در سرمایه‌گذاری روی طلا فقط به این سؤال نگاه نکنید که «هر گرم طلا چند تومان است؟». سؤال مهم‌تر این است:
اگر امروز این دارایی را بخرم و در همان شرایط بازار دوباره بفروشم، اختلاف میان مبلغ پرداختی و دریافتی من چقدر خواهد بود؟
این اختلاف یکی از بهترین معیارها برای مقایسه هزینه واقعی روش‌های مختلف سرمایه‌گذاری است. درصورتی‌که قرار است برای مقاله نمونه عددی واقعی تهیه شود، قیمت خرید و فروش تمام روش‌ها باید در یک زمان مشخص استعلام شود تا مقایسه معتبر باشد
برای بررسی سود طلا ناشی از تغییر قیمت، می‌توانید مبلغ و تاریخ خرید را در ماشین‌حساب طلای ۱۸ عیار وارد کنید؛ هزینه‌های روش خریدوفروش انتخابی شما باید جداگانه در نتیجه نهایی لحاظ شوند.
سؤالات متداول
انتخاب به بودجه و شرایط شما بستگی دارد. اگر نمی‌خواهید طلای فیزیکی نگه دارید، صندوق طلا یکی از گزینه‌هاست. اگر تحویل طلا برایتان مهم است، آب‌شده، شمش و سکه را می‌توانید در نظر بگیرید.
صندوق‌های طلا و پلتفرم‌های خرید آنلاین، امکان سرمایه‌گذاری با مبالغ کوچک را فراهم می‌کنند. برای خرید فیزیکی هم سکه‌های کم‌وزن مثل پارسیان وجود دارند.
اگر هدفتان سرمایه‌گذاری با هزینه جانبی کمتر است، طلای آب‌شده معمولاً گزینه مناسب‌تری است چون اجرت ساخت ندارد. سکه نقدشوندگی بالایی دارد، اما حباب قیمت می‌تواند روی سود و زیان شما اثر بگذارد.
صندوق طلا نیاز به نگهداری طلا در خانه را برطرف می‌کند و از طریق حساب کارگزاری قابل خریدوفروش است. در صندوق، ساعت معامله و حباب قیمت اهمیت دارد و در خرید فیزیکی، اصالت و نگهداری امن در خانه.
اعتماد به خرید آنلاین، به اعتبار و عملکرد پلتفرم بستگی دارد. پیش از واریز پول، مجوز فعالیت، شرایط نگهداری و تحویل طلا و زمان برداشت وجه را بررسی کنید.
جمع‌بندی بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا
موقع خرید طلا، به روزی که می‌خواهید آن را بفروشید هم فکر کنید. اجرت، حباب و اختلاف قیمت خریدوفروش می‌توانند باعث شوند حتی با رشد قیمت طلا، سود چندانی نصیبتان نشود. برای انتخاب بهترین روش سرمایه‌گذاری در طلا، هزینه‌ها را در کنار بودجه، شرایط نگهداری و امکان فروش بررسی کنید.
اگر می‌خواهید طلا را تحویل بگیرید، اطمینان از اصالت و داشتن جایی امن برای نگهداری آن اهمیت دارد. اگر صندوق، پلتفرم آنلاین یا طلای دیجیتال را انتخاب می‌کنید، باید بدانید دارایی‌تان کجا نگهداری می‌شود و برای فروش و دریافت پول چه شرایطی دارید. با روشی شروع کنید که سازوکارش را می‌فهمید و به خاطر داشته باشید که هیچ‌کدام از انواع روش‌های سرمایه‌گذاری در طلا سود تضمینی ندارند
