ایران در اجلاس کاپ ۳۱؛ مطالبه توجه جهانی به پیامدهای زیست‌محیطی جنگ
ایران در اجلاس کاپ ۳۱؛ مطالبه توجه جهانی به پیامدهای زیست‌محیطی جنگ
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان، با هدف شرکت در سی‌ویکمین اجلاس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) وارد ترکیه شد؛ وی پیش از عزیمت اعلام کرد که ایران در این اجلاس، خسارات زیست‌محیطی ناشی از اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و منطقه را مطرح خواهد کرد و از فرصت حضور سران و مقام‌های کشورهای مختلف برای تبیین مواضع جمهوری اسلامی استفاده می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان، روز چهارشنبه ۲۰ آبان‌ماه برای شرکت در اجلاس سران سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) وارد شهر آنتالیای ترکیه شد؛ اجلاسی که ایران قصد دارد از ظرفیت آن برای طرح پیامدهای زیست‌محیطی جنگ و خسارات ناشی از اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی استفاده کند.

پزشکیان پیش از عزیمت به ترکیه، با اشاره به اهمیت این اجلاس گفت: نشست تغییرات اقلیمی سازمان ملل فرصت مناسبی برای گفت‌وگو درباره اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی در تخریب محیط‌زیست ایران و منطقه و پیامدهای جنگ است.

رئیس‌جمهور همچنین تأکید کرد که ایران در دیدارهای دوجانبه با مقام‌های کشورهای شرکت‌کننده، مواضع خود درباره تحولات منطقه و اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی را مطرح خواهد کرد.

خسارات زیست‌محیطی جنگ؛ محور حضور ایران در اجلاس کاپ ۳۱

یکی از محورهای اصلی برنامه اعلام‌شده رئیس‌جمهور در این سفر، تشریح آثار زیست‌محیطی حملات نظامی علیه ایران و منطقه است.

جنگ و درگیری‌های نظامی علاوه بر خسارات انسانی و اقتصادی، می‌توانند پیامدهای گسترده‌ای برای محیط‌زیست به همراه داشته باشند؛ از آلودگی هوا و منابع آب گرفته تا تخریب زیرساخت‌های انرژی، آسیب به اکوسیستم‌های طبیعی و ایجاد آلودگی‌های ناشی از مواد شیمیایی و سوخت‌های حاصل از انفجارها.

از این منظر، طرح موضوع خسارات زیست‌محیطی جنگ در یک اجلاس بین‌المللی که با حضور نمایندگان کشورهای مختلف برگزار می‌شود، می‌تواند فرصتی برای جلب توجه جامعه جهانی به ابعاد کمتر دیده‌شده جنگ باشد.

با این حال، تبدیل این مواضع سیاسی به مطالبه حقوقی و بین‌المللی، نیازمند ارائه مستندات فنی، گزارش‌های کارشناسی و ارزیابی دقیق میزان خسارات واردشده است.

دیدار پزشکیان با سران بیش از ۱۰ کشور

رئیس‌جمهور پیش از سفر به ترکیه اعلام کرد که در حاشیه اجلاس کاپ ۳۱، برنامه دیدار و گفت‌وگو با سران و مقام‌های بیش از ۱۰ کشور پیش‌بینی شده است.

دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، از جمله برنامه‌های اعلام‌شده این سفر است.

پزشکیان با اشاره به روابط تهران و آنکارا، مناسبات دو کشور را در سطح مطلوب ارزیابی کرد و گفت ایران و ترکیه در حوزه‌های منطقه‌ای، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اشتراکات قابل توجهی دارند که می‌تواند زمینه‌ساز تقویت روابط دوجانبه و امنیت منطقه‌ای باشد.

رئیس‌جمهور همچنین ابراز امیدواری کرد که این سفر فرصت مناسبی برای انتقال مواضع ملت ایران و دستیابی به نتایج مثبت در روابط خارجی کشور باشد.

اجلاس کاپ ۳۱ با حضور نمایندگان نزدیک به ۲۰۰ کشور

سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵) در شهر آنتالیای ترکیه برگزار می‌شود.

این اجلاس از مهم‌ترین نشست‌های بین‌المللی در حوزه تغییرات اقلیمی به شمار می‌رود و موضوعاتی مانند کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، تأمین مالی اقلیمی، سازگاری با تغییرات آب‌وهوایی و همکاری‌های بین‌المللی در مقابله با بحران اقلیم در آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بر اساس اظهارات رئیس‌جمهور پیش از سفر، نمایندگان ۱۹۶ کشور در این نشست حضور دارند و سران و مقام‌های ارشد بیش از ۷۰ کشور نیز در برنامه‌های اجلاس شرکت می‌کنند.

فرصت دیپلماسی محیط‌زیستی ایران در برابر اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل

حضور ایران در اجلاس کاپ ۳۱ از این جهت اهمیت دارد که موضوع خسارات ناشی از جنگ را از چارچوب مباحث صرفاً نظامی و سیاسی فراتر می‌برد و آن را در پیوند با مسئولیت‌های زیست‌محیطی و تعهدات بین‌المللی کشورها مطرح می‌کند.

در شرایطی که پیامدهای جنگ می‌تواند مرزهای جغرافیایی را پشت سر بگذارد و بر منابع طبیعی، سلامت عمومی و امنیت زیست‌محیطی کشورهای منطقه تأثیر بگذارد، طرح این موضوع در یک مجمع جهانی می‌تواند زمینه‌ساز مطالبه‌گری گسترده‌تر باشد.

با این وجود، موفقیت چنین رویکردی تنها به بیان مواضع سیاسی محدود نمی‌شود. تهیه گزارش‌های مستند از میزان خسارات، شناسایی منابع آلودگی، ارزیابی آثار بلندمدت حملات بر سلامت انسان و محیط‌زیست و پیگیری سازوکارهای حقوقی بین‌المللی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند این حضور دیپلماتیک را به نتیجه‌ای عملی نزدیک کند.

اکنون باید دید آیا حضور هیئت ایرانی در اجلاس کاپ ۳۱، علاوه بر طرح مواضع سیاسی، به شکل‌گیری یک مسیر مشخص برای ثبت و پیگیری بین‌المللی خسارات زیست‌محیطی واردشده به ایران نیز منجر خواهد شد یا خیر.