به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸، دولت آمریکا در اقدامی تازه علیه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، برای دریافت اطلاعات درباره تأسیسات، تجهیزات، دانشمندان و افراد مرتبط با این برنامه، پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار تعیین کرده است؛ اقدامی که علاوه بر ابعاد اطلاعاتی و امنیتی، پرسش‌های جدی درباره رویکرد واشنگتن در قبال امنیت دانشمندان و تأسیسات هسته‌ای کشورها ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این فراخوان در روزهای ۶ و ۷ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۵ و ۱۶ آبان ۱۴۰۵) از طریق برنامه موسوم به «Rewards for Justice» وزارت خارجه آمریکا منتشر و از سوی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) نیز بازنشر شده است.
در این فراخوان، آمریکا برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران، از جمله اطلاعات مربوط به تأسیسات، تجهیزات، کارکنان و اعضای جامعه علمی کشور، پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار به همراه امکان انتقال و جابه‌جایی محل سکونت پیشنهاد کرده است.
واکنش عراقچی؛ آمریکا امنیت دانشمندان هسته‌ای را هدف گرفته است
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در واکنش به این اقدام، روز ۱۹ آبان‌ماه در نامه‌ای خطاب به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، رئیس شورای امنیت و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خواستار محکومیت صریح و بدون ابهام این فراخوان شد.
عراقچی در این نامه، اقدام آمریکا را تلاشی خطرناک برای تشویق جاسوسی علیه تأسیسات هسته‌ای، تجهیزات و دانشمندان ایران توصیف کرد و نسبت به پیامدهای آن برای امنیت و ایمنی برنامه هسته‌ای کشور هشدار داد.
وزیر امور خارجه ایران همچنین از دبیرکل سازمان ملل و شورای امنیت خواست پیامدهای این اقدام را برای صلح و امنیت بین‌المللی مورد توجه قرار دهند و مسئولیت‌های خود را در قبال تهدیدهای ناشی از آن انجام دهند.
درخواست ایران از آژانس برای حفاظت از اطلاعات هسته‌ای
بخش دیگری از نامه وزیر امور خارجه ایران به مسئولیت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مربوط می‌شود.
عراقچی از مدیرکل آژانس خواسته است استقلال نهادی، بی‌طرفی و محرمانگی فعالیت‌های نظارتی این سازمان حفظ شود و اطلاعاتی که در چارچوب بازرسی‌ها و فعالیت‌های پادمانی به دست می‌آید، مورد سوءاستفاده یا بهره‌برداری خارج از مأموریت آژانس قرار نگیرد.
همچنین در این نامه بر ضرورت توجه ویژه به امنیت دانشمندان و کارکنان مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران تأکید شده است.
ایران از آژانس خواسته است موضوع را در دستور کار شورای حکام قرار دهد و اقدامات نهادی لازم را برای مقابله با پیامدهای آن بررسی کند.
تناقض در رفتار واشنگتن؛ از ادعای نابودی برنامه هسته‌ای تا پرداخت جایزه برای اطلاعات
یکی از نکات قابل توجه در اقدام جدید آمریکا، تناقض آن با ادعاهای پیشین مقامات این کشور درباره وضعیت برنامه هسته‌ای ایران است.
دونالد ترامپ پیش‌تر مدعی شده بود حملات نظامی آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، این برنامه را به‌طور کامل نابود کرده است. با این حال، انتشار فراخوان جدید برای دریافت اطلاعات درباره تأسیسات، تجهیزات و افراد مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران نشان می‌دهد واشنگتن همچنان در پی دستیابی به اطلاعات دقیق‌تر درباره ابعاد مختلف این برنامه است.
البته این اقدام به‌تنهایی اثبات‌کننده میزان پیشرفت یا وضعیت فنی برنامه هسته‌ای ایران نیست؛ اما از منظر سیاسی و امنیتی، نشان‌دهنده ادامه تمرکز آمریکا بر جمع‌آوری اطلاعات درباره ظرفیت‌ها و ساختار هسته‌ای کشور است.
از سوی دیگر، پیشنهاد پرداخت پاداش مالی و انتقال محل سکونت برای دریافت اطلاعات، موضوع امنیت دانشمندان و کارکنان هسته‌ای را به مسئله‌ای فراتر از اختلافات سیاسی و فنی تبدیل می‌کند.
پیامدهای امنیتی فراخوان آمریکا برای برنامه هسته‌ای ایران
برنامه هسته‌ای هر کشور، به‌ویژه در حوزه تأسیسات حساس و نیروی انسانی متخصص، بخشی از زیرساخت‌های راهبردی و امنیت ملی آن کشور محسوب می‌شود. از این منظر، هرگونه تلاش برای دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مربوط به دانشمندان، تجهیزات و تأسیسات حساس می‌تواند پیامدهایی فراتر از رقابت‌های متعارف سیاسی داشته باشد.
در چنین شرایطی، درخواست ایران از سازمان ملل و آژانس برای واکنش به اقدام آمریکا، علاوه بر اعتراض دیپلماتیک، تلاشی برای طرح موضوع امنیت دانشمندان و تأسیسات هسته‌ای در سطح نهادهای بین‌المللی است.
با این حال، میزان اثرگذاری این اعتراض به واکنش عملی نهادهای بین‌المللی و نحوه برخورد آنها با فراخوان واشنگتن بستگی خواهد داشت.
