گره پروژه ریلی ایران و روسیه در انتظار یک امضا
گره پروژه ریلی ایران و روسیه در انتظار یک امضا
با تملک ۱۶۲ کیلومتر از اراضی مسیر ریلی رشت–آستارا، امضای قرارداد اجرایی در دستور کار دو طرف قرار گرفته تا با تکمیل این حلقه ریلی ایران همکاری ترانزیتی دو کشور عمیق‌تر شود. با این حال، موفقیت نهایی آن به همکاری ریلی آذربایجان و هماهنگی‌های مرزی نیز وابسته است.
به گزارش پایگاه خبری ۵۹۸، راه‌آهن رشت–آستارا پس از سال‌ها انتظار اکنون در آستانه ورود به مرحله اجرایی قرار گرفته؛ پروژه‌ای که تکمیل آن می‌تواند آخرین حلقه ریلی مسیر ایران در کریدور بین‌المللی شمال–جنوب را تکمیل کرده و اتصال مستقیم‌تر شبکه ریلی کشور به جمهوری آذربایجان و در ادامه روسیه را فراهم کند.هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، اعلام کرده که تاکنون ۱۶۲ کیلومتر از اراضی مسیر پروژه تملک شده و حدود ۳۸ کیلومتر نیز تثبیت شده است؛ به‌گونه‌ای که در این بخش امکان آغاز عملیات اجرایی و اجرای شمع‌ها وجود دارد.به گفته وی، توافق قرارداد اجرایی پروژه با دولت روسیه نهایی شده و طرف روس نیز مراحل تصویب مربوط به خود را طی کرده است. با این حال، برای امضای قرارداد اجرایی، تعیین تکلیف یک مصوبه در طرف ایرانی باقی مانده که موضوع آن برای بررسی به مراجع مربوط ارجاع شده و قرار است از این هفته در شورای عالی امنیت ملی پیگیری شود. پس از تعیین تکلیف این مصوبه، قرارداد اجرایی وارد مرحله اجرا خواهد شد.
اهمیت این پروژه تنها به اتصال دو شهر رشت و آستارا محدود نمی‌شود. راه‌آهن رشت–آستارا در واقع حلقه اتصال شبکه ریلی ایران به جمهوری آذربایجان و بخش غربی کریدور بین‌المللی شمال–جنوب است. با تکمیل این مسیر، امکان انتقال ریلی بار از بنادر جنوبی ایران به سمت آذربایجان، روسیه و بازارهای شمالی فراهم‌تر خواهد شد.با این حال، ساخت ریل پایان مسیر نیست. پس از عبور قطار از مرز آستارا، ادامه مسیر به ظرفیت و کیفیت شبکه ریلی جمهوری آذربایجان وابسته است. این کشور طی سال‌های اخیر برای ارتقای زیرساخت‌های ریلی خود و افزایش نقش در کریدور شمال–جنوب سرمایه‌گذاری کرده است.
در همین راستا، در سال میلادی ۲۰۲۴، راه‌آهن آذربایجان و بانک توسعه آسیایی نیز قراردادی به ارزش ۱۳۱.۵ میلیون دلار برای بازسازی بخشی از مسیر شمالی کریدور در این کشور امضا کرده‌اند. این منابع برای بازسازی خط ریلی ۱۶۶ کیلومتری سومگایت–یالاما اختصاص یافته بود؛ مسیری که ارتباط ریلی آذربایجان با مرز روسیه را تقویت می‌کند.بنابراین، تکمیل رشت–آستارا باید بخشی از یک زنجیره لجستیکی فرامرزی دیده شود. ظرفیت پایانه‌های مرزی، سرعت تبادل واگن، تشریفات گمرکی، هماهنگی میان راه‌آهن‌های دو کشور و مدیریت عملیات در مرز آستارا، همگی بر میزان استفاده واقعی از این خط تأثیرگذار خواهند بود.
از سوی دیگر، رقابت برای جذب بار ترانزیتی در منطقه نیز در حال افزایش است. در چنین شرایطی، صرف ایجاد زیرساخت ریلی نمی‌تواند تضمین‌کننده انتقال بار باشد و ایران باید هم‌زمان با تکمیل پروژه، برای جذب بار، رقابت قیمتی، کاهش زمان عبور و ارائه خدمات لجستیکی یکپارچه برنامه داشته باشد.در نهایت، راه‌آهن رشت–آستارا را می‌توان مهم‌ترین حلقه باقی‌مانده در اتصال ریلی ایران به بخش غربی کریدور شمال–جنوب دانست؛ اما ارزش واقعی آن زمانی نمایان خواهد شد که این خط نه به‌عنوان یک پروژه عمرانی مستقل، بلکه به‌عنوان بخشی از یک شبکه ترانزیتی یکپارچه از جنوب ایران تا روسیه و شمال اروپا به بهره‌برداری برسد.به گزارش فارس؛ هدف اصلی اتصال راه آهن ایران به شبکه ریلی قفقاز در روسیه است تا کریدور شمال-جنوب بدون وقفه تکمیل شود؛ با راه اندازی این خط زمان حمل کالا از سن پترزبورگ روسیه به بمبئی هند از ۴۵ روز به حدود ۲۰ الی ۲۵ روز کاهش خواهد یافت.براساس توافق ۱۴۰۲ تهران و مسکو، مقرر شده تا ۱.۶ میلیارد یورو توسط روسیه تامین شود؛ طبق برنامه اولیه قرار بود این خط آهن ظرف ۳ سال تکمیل و بهره‌برداری و تکمیل نهایی تا سال ۲۰۳۰ به اتمام برسد؛ ‌ قرار است در فاز اولیه سالانه پنج میلیون تن و در آینده تا ۱۵ میلیون تن بار جابه‌جا شود.
منبع: فارس