به گزارش سرویس دین و فرهنگ پایگاه خبری ۵۹۸، آیتالله سید محمدمهدی میرباقری عضو خبرگان رهبری در تحلیلی به بررسی ابعاد مختلف پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره تفاهمنامه ایران و آمریکا پرداخت و با تأکید بر اینکه این پیام بر دو رکن اساسی استوار است، به تبیین دلالتهای عبارت «بنده علیالاصول نظر دیگری داشتم» و همچنین شروط سهگانهای که مبنای صدور اجازه از سوی رهبر انقلاب قرار گرفته است، پرداخت.
وی ضمن تشریح مسئولیت تصمیمسازان و تصمیمگیران در روندهای کلان کشور، بر ضرورت پایبندی به سه شرط «پاسداشت حقوق ملت ایران، پاسداشت حقوق جبهه مقاومت و ایستادگی در برابر زیادهخواهی آمریکا» تأکید کرد و تحقق این شروط را محور اصلی ارزیابی عملکرد مسئولان دانست.
متن کامل سخنان آیتالله میرباقری به شرح زیر است:
◀️ دو رکن اصلی پیام
➖ در پیام رهبر معظم انقلاب دربارۀ تفاهمنامه، به دو رکن باید توجه کرد:
اول اینکه، «بنده علیالاصول نظر دیگری داشتم».
دوم، تعهد رئیسجمهور محترم، بهعنوان رئیس شورای عالی امنیّت ملّی، از طرف خود و سایر اعضا، مبنی بر تحقق سه شرط: پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهۀ مقاومت، و ایستادگی در برابر زیادهخواهیهای آمریکا.
➖ رهبر عزیز انقلاب میفرمایند: بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم، ولی از باب تعهّد رئیسجمهور محترم مبنی بر تحقق شروط سهگانه، اجازه آن را صادر کردم.
بنا بر فرمایش معظمله، حرکت فعلی مسئولان، از سر دلسوزی و با حسننظر صورت گرفته است و «البته این رئیسجمهور آمریکا بود که از روی استیصال، از انواع اهرمها برای این امر استفاده میکرد». بنابراین ما باید توجه کنیم که دشمن، محتاج بوده است و اگر چنین است، شکلِ برخورد ما باید متناسب با اضطرارِ او باشد، نه اینکه خودمان دچار احساس اضطرار شویم.
۱⃣ *رکن اول: «علیالاصول نظر دیگری داشتم»*
➖ [دربارۀ عبارت «بنده علیالاصول نظر دیگری داشتم»، نکتۀ اول این است که] رهبر عزیز انقلاب در فضای تصمیمسازی و تصمیمگیری، گویا یک تغییر رویهای انجام میدهند.
در چهل سال گذشته، جریانی در پشتصحنه حضور داشته که در تمامی عرصهها، از جمله اقتصاد، سیاست، فرهنگ و روابط خارجی، تصمیمسازی میکرده است، اما هیچوقت مسئولیتی را برعهده نمیگرفت؛ همیشه یک قدم عقبتر میماند و فقط طلبکار میشد. به نظر میرسد حالا رهبر بزرگوار انقلاب عملاً میخواهند دیگران مسئولیتپذیر باشند و مشخص شود که تصمیمات با کدام دستگاههای کارشناسی گرفته شده است. هدف این است که دیگر این کار، در سایه انجام نشود و در نهایت، بارِ ضعفِ محاسبات و تصمیمات، بر دوش نظام، دین، خدا و ملت شریف ایران نیفتد. این بیان، بهنوعی یک تغییر رویه است تا هم تصمیمسازان و هم تصمیمگیران، مسئولیتِ منافع و مضارِ تصمیمات خود را بپذیرند.
➖ [نکتۀ دوم اینکه] در تفسیر تعبیر «علیالاصول»، نباید شتابزدگی کرد و بلافاصله چیزی را به رهبری بزرگوار نسبت داد. اما یک احتمال ـ اگر بخواهم برحسب گمان خودم بگویم ـ این است که ما باید بهدنبال «تغییر نظم جهانی» باشیم، نه مذاکره در چهارچوب نظم موجود. اولاً غنیمتهای ما نباید تقلیل پیدا کند و ثانیاً نباید در این دستگاه جهانی نقد شوند؛ بلکه باید با رویکردی تمدنی و در فضای «تغییر موازنه بهنفع تمدن اسلامی»، دنبال نقد کردن آن باشیم. روسیه و چین ممکن است بخواهند از طریق همین ساختارِ فعلی، سهمتأثیر خود را در مقابله با آمریکا افزایش دهند، اما هدف ما بسیار بزرگتر از اینهاست.
مذاکره برای ما بهمعنای پذیرش ساختار حاکم بر جهان یا پذیرش «حکمیت کفار» در این نزاع نیست و نباید باشد.
دربارۀ تعبیر «علیالاصول» نکات مهم دیگری نیز وجود دارد که باید بدون تفسیر به رأی، دربارۀ آن گفتوگو صورت گیرد.
۲⃣ *رکن دوم: «تعهدات و شروط سهگانه»*
چنانچه ذکر شد، رهبری براساس سه شرط و سه تعهد، اجازه صادر فرمودند. به نظر میرسد اگر ما واقعاً پای این سه شرط بایستیم، طرحهای کوچک و حتی دیپلماسی ضعیف، خودبهخود و بهناچار شکست خواهند خورد. ما اگر بر این اصول پایبند باشیم، جریانهای غربگرا نمیتوانند در این میدان به دستاوردی برسند. وظیفۀ ما اکنون این است که ناظر باشیم و ببینیم آیا واقعاً «حقوق ملت ایران، حقوق جبهۀ مقاومت و ایستادگی در برابر زیادهخواهی آمریکا» محقق میشود یا خیر.
بحثهای نظری مربوط به «علیالاصول» را میتوان دنبال کرد؛ ما حتماً باید در این زمینه دقیق باشیم و از همین حالا اتاقفکرهایی را برای یافتنِ مسیرهایی که مانع از تکرار اشتباهاتِ چند دهۀ گذشته شود، تشکیل دهیم. اما در عین حال، به تحقق شروط سهگانه باید اولویت بدهیم و ناظر هوشمند و پیگیر برای تحقق آنها باشیم.
از نخبگان کشور هم انتظار میرود که تلاش کنند سازوکار و مسیری معقول و منطقی را برای حضور فعال و نظارت مردم عزیز طراحی کنند.
